Home • Energetyka
Rozwiązania IT
dla energetyki
Jesteśmy wiodącym dostawcą usług IT związanych z przemysłem energetycznym. Nasze dedykowane oprogramowanie to idealne rozwiązanie dla przedsiębiorstw energetycznych, które poszukują zaawansowanych, bezpiecznych i elastycznych narzędzi wspierających rozwój oraz niezawodność infrastruktury energetycznej. Dzięki naszym produktom, zarządzanie energią staje się prostsze, wydajniejsze i bardziej efektywne.
Dedykowane oprogramowanie dla sektora energii
ZAAWANSOWANE PLATFORMY –
OPROGRAMOWANIE DLA SEKTORA ENERGII
NARZĘDZIA DEDYKOWANE DO ZDALNEGO MONITOROWANIA – INTELIGENTNE ROZWIĄZANIA IT DLA ENERGETYKI
Korzyści z naszych rozwiązań IT dla przemysłu energetycznego
Zwiększona niezawodność
Lepsza kontrola nad przepływem energii i szybsze reakcje na awarie.
Oszczędność kosztów
Optymalizacja procesów i redukcja strat energetycznych.
Zgodność z regulacjami
Wszystkie rozwiązania spełniają międzynarodowe standardy, takie jak IEC 61850.
Nasze doświadczenie
w branży Energy
Utrzymanie oprogramowania dla przemysłu energetycznego
Przemysł energetyczny wymaga niezawodnych systemów oraz nowoczesnego oprogramowania dla energetyki, które zapewnia ciągłość dostaw i stabilność sieci. Regularne utrzymanie takiego oprogramowania pozwala uniknąć kosztownych przestojów, zwiększa bezpieczeństwo operacyjne i wspiera efektywność procesów. Dzięki temu systemy pozostają zgodne z dynamicznie zmieniającymi się wymaganiami technologicznymi i regulacyjnymi, a infrastruktura energetyczna działa niezawodnie i wydajnie.
Dzięki naszym usługom utrzymania oprogramowania zyskujesz:
- Ciągły nadzór nad działaniem oprogramowania w czasie rzeczywistym.
- Wykrywanie potencjalnych problemów i ich proaktywne rozwiązywanie przed wystąpieniem awarii.
- Analiza logów i danych systemowych w celu identyfikacji anomalii.
- Regularne instalowanie poprawek i aktualizacji, w tym łatek bezpieczeństwa, zgodnie z zaleceniami producenta.
- Modernizacja systemów w celu zapewnienia zgodności z nowymi regulacjami, np. NIS2, GDPR.
- Dostosowywanie konfiguracji oprogramowania do zmieniających się potrzeb przedsiębiorstwa.
- Analiza i poprawa wydajności aplikacji w celu zapewnienia ich sprawnego działania nawet w warunkach dużego obciążenia.
- Wdrażanie usprawnień technologicznych, które zwiększają efektywność operacyjną.
- Dostarczanie szybkiego wsparcia technicznego w przypadku awarii lub problemów
- Utrzymywanie kompatybilności z nowymi urządzeniami, systemami SCADA i infrastrukturą OT (Operational Technology).
- Dodawanie nowych funkcji i modułów w miarę rozwoju technologii i potrzeb przedsiębiorstwa.
Kompleksowe wsparcie IT dla sektora energetycznego
Nasza firma oferuje szerokie spektrum usług IT oraz oprogramowanie dla energetyki, dostosowane do unikalnych potrzeb sektora. Zapewniamy kompleksowe wsparcie na każdym etapie – od projektowania i wdrażania rozwiązań, po utrzymanie i rozwój infrastruktury technologicznej, wspierając niezawodność i efektywność operacji energetycznych.
Rozwiązania back office dla branży energetycznej
Rozwiązania back office dla branży energetycznej, takie jak wdrożenie Salesforce Sales Cloud, umożliwiają centralizację danych klientów i produktów, automatyzację procesów sprzedażowych oraz integrację z kluczowymi systemami biznesowymi. Dzięki temu zespoły operacyjne mogą efektywniej zarządzać informacjami, skracając czas potrzebny na zbieranie danych z różnych źródeł, co prowadzi do zwiększenia wydajności i lepszej obsługi klienta.
Automatyka w sieciach elektroenergetycznych – niezawodność, którą możesz zaufać
Automatyka w sieciach elektroenergetycznych odgrywa kluczową rolę w nowoczesnym zarządzaniu energią. Dzięki niej energia elektryczna jest dostarczana w sposób stabilny, niezawodny i efektywny. Tworzone przez nas oprogramowanie dla energetyki wykorzystuje zaawansowane technologie i algorytmy, które umożliwiają precyzyjne monitorowanie, kontrolowanie i optymalizację pracy sieci. W efekcie zwiększa się jej wydajność, bezpieczeństwo oraz niezawodność, co bezpośrednio przekłada się na ciągłość dostaw energii i satysfakcję użytkowników.
Dlaczego warto inwestować w automatykę sieci elektroenergetycznych od TTMS?
Automatyka w sieciach elektroenergetycznych to nie tylko rozwiązanie technologiczne – to strategiczna inwestycja w bezpieczeństwo, efektywność i niezawodność dostaw energii. Pozwala operatorom na optymalizację kosztów, minimalizację ryzyka awarii i dynamiczne dostosowanie sieci do zmieniających się potrzeb użytkowników. Postaw na nowoczesne technologie, które wspierają rozwój i niezawodne działanie Twojej infrastruktury energetycznej.
Case Study rozwiązań IT
dla sektora energetycznego
Artykuły na naszym blogu
Najlepsze firmy tworzące oprogramowanie dla sektora energetycznego w 2026
Sektor energetyczny w Polsce przechodzi w 2026 roku przyspieszoną cyfrową transformację. Najlepsze firmy IT dla energetyki oferują zaawansowane rozwiązania informatyczne, które pomagają operatorom i dostawcom energii zarządzać infrastrukturą wydajniej, bezpieczniej i bardziej ekologicznie. Ci czołowi dostawcy oprogramowania dla energetyki dostarczają systemy od inteligentnych sieci energetycznych i analiz w czasie rzeczywistym, po automatyzację i integrację z chmurą – wszystko po to, by sprostać rosnącym wymaganiom rynku. Poniżej prezentujemy ranking najlepszych polskich firm tworzących oprogramowanie dla energetyki, uwzględniający ich specjalizacje, skalę działania oraz to, co wyróżnia ich na tle konkurencji. Ci polscy producenci rozwiązań informatycznych dla sektora energetycznego łączą doświadczenie branżowe z najnowszymi technologiami, wspierając transformację cyfrową energetyki w Polsce. 1. Transition Technologies MS (TTMS) Transition Technologies MS (TTMS) to polska firma IT, która wyrosła na dynamicznego lidera w tworzeniu oprogramowania dla energetyki. Powstała w 2015 roku i zatrudnia już ponad 800 specjalistów, łącząc zwinność młodej spółki z głębokim doświadczeniem branżowym – TTMS należy do grupy kapitałowej Transition Technologies, wspierającej sektor energetyczny od ponad 30 lat. Firma specjalizuje się w dedykowanych rozwiązaniach programistycznych, chmurowych i AI, dostosowanych do potrzeb energetyki. TTMS tworzy m.in. oprogramowanie do zarządzania sieciami energetycznymi w czasie rzeczywistym, systemy zdalnego nadzoru nad infrastrukturą (integracja IT/OT/SCADA) oraz narzędzia do predykcyjnego utrzymania urządzeń. Projekty TTMS koncentrują się na poprawie efektywności i bezpieczeństwa – od konsolidacji rozproszonych systemów w elektrowniach i rafineriach, przez automatyczne wykrywanie awarii w sieci, po integrację odnawialnych źródeł energii i magazynów energii z istniejącymi strukturami IT. Wszystkie rozwiązania projektowane są z myślą o wysokiej niezawodności i zgodności z regulacjami (np. NIS2 w obszarze cyberbezpieczeństwa). TTMS wyróżnia umiejętność połączenia technologii korporacyjnych (jest certyfikowanym partnerem m.in. Microsoft, Adobe, Salesforce) z realiami branży energetycznej – dostarcza end-to-end oprogramowanie, które usprawnia operacje i zapewnia zgodność z wymaganiami sektora. TTMS (Transition Technologies MS) – profil firmy Rok założenia: 2015 Przychody 2024: 233,7 mln zł Liczba pracowników: 800+ Siedziba: Warszawa Główne usługi: systemy RT-NMS, integracja IT/OT/SCADA, predykcyjne utrzymanie ruchu, cyfrowe platformy do zarządzania energią, automatyzacja procesów sprzedaży i raportowania, rozwiązania chmurowe i AI dla sektora energetycznego Strona internetowa: https://ttms.com/pl/oprogramowanie-i-rozwiazania-it-dla-energetyki/ 2. Asseco Poland Asseco Poland to największa polska firma IT, od lat wspierająca cyfryzację sektora energetycznego. Jej systemy billingowe, CRM oraz rozwiązania smart grid obsługują większość spółek energetycznych w Polsce. Firma oferuje kompleksowe oprogramowanie do pomiarów, rozliczeń i zarządzania sieciami dystrybucyjnymi. Dzięki dużemu zapleczu R&D dostarcza stabilne, skalowalne systemy dopasowane do realiów rynku i przepisów. Asseco Poland – profil firmy Rok założenia: 1991 Przychody 2024: 17,1 mld zł Liczba pracowników: 33 000+ Siedziba: Rzeszów Główne usługi: systemy billingowe i CRM dla energetyki, rozwiązania smart grid, systemy zarządzania siecią, integracja systemów IT, cyberbezpieczeństwo Strona internetowa: asseco.pl 3. Comarch Comarch to polska firma IT z Krakowa, która od lat dostarcza rozwiązania dla branży energetycznej, skupiając się na wykorzystaniu danych i automatyzacji. Oferuje platformy IoT, analitykę zużycia energii, systemy ERP oraz narzędzia smart grid wspierające prognozowanie i optymalizację. Dzięki globalnemu doświadczeniu łączy sprawdzone praktyki z potrzebami rynku lokalnego. Jej technologie wspierają cyfryzację i efektywność firm energetycznych w Polsce. Comarch – profil firmy Rok założenia: 1993 Przychody 2024: 1,91 mld zł Liczba pracowników: 6000+ Siedziba: Kraków Główne usługi: systemy ERP i CRM, platformy IoT, rozwiązania Business Intelligence, analityka danych, dedykowane oprogramowanie dla przemysłu i energetyki Strona internetowa: comarch.pl 4. Sygnity Sygnity to doświadczona polska firma IT, która od lat realizuje projekty dla energetyki i gazownictwa. Specjalizuje się w integracji systemów, modernizacji starszych rozwiązań oraz tworzeniu dedykowanego oprogramowania – od platform handlu energią po systemy billingowe. Jej rozwiązania są zgodne z polskimi regulacjami i wspierają raportowanie, rozliczenia i zarządzanie majątkiem sieciowym. Sygnity pozostaje solidnym partnerem dla firm energetycznych, łącząc lokalną ekspertyzę z elastycznym podejściem. Sygnity – profil firmy Rok założenia: 1991 (od 2007 pod nazwą Sygnity) Przychody 2024: 293 mln zł Liczba pracowników: 700+ Siedziba: Warszawa Główne usługi: konsulting IT, integracja systemów, dedykowane oprogramowanie (billing, trading, asset management) dla energetyki i gazownictwa Strona internetowa: sygnity.pl 5. Atende Atende to polska firma technologiczna specjalizująca się w rozwiązaniach dla energetyki i teleinformatyki. Znana z wdrożeń systemów smart grid, w tym największego w Polsce systemu zdalnego odczytu liczników (AMI). Oferuje platformy chmurowe dla energetyki rozproszonej, zarządzanie IoT oraz cyberbezpieczeństwo. Łączy IT i OT, wspierając cyfrową transformację sieci i mikroinstalacji OZE. Atende – profil firmy Rok założenia: 1991 Przychody 2024: 307 mln zł Liczba pracowników: 400+ Siedziba: Warszawa Główne usługi: integracja systemów IT/OT, rozwiązania Smart Grid (AMI, MDM), platformy dla energetyki rozproszonej, usługi chmurowe, cyberbezpieczeństwo Strona internetowa: atende.pl 6. Apator Apator to polski producent sprzętu i oprogramowania dla energetyki z ponad 70-letnią historią. Specjalizuje się w licznikach energii, gazu i wody oraz systemach automatyki. Rozwija własne oprogramowanie SCADA i Smart Grid – w tym systemy WindEX do zdalnego sterowania i monitorowania sieci. Dostarcza kompleksowe rozwiązania dla dystrybucji energii, łącząc kompetencje przemysłowe i programistyczne. Apator – profil firmy Rok założenia: 1949 Przychody 2024: 1,23 mld zł Liczba pracowników: 2300+ Siedziba: Toruń Główne usługi: produkcja liczników energii i gazu, urządzenia i software SCADA dla energetyki, systemy automatyki stacji, rozwiązania smart metering (AMI) Strona internetowa: apator.com 7. Wasko Wasko S.A. to gliwicka firma IT z doświadczeniem w projektach dla energetyki, przemysłu i transportu. Oferuje autorski system OpenEye SCADA do monitoringu farm fotowoltaicznych i zarządzania OZE. Integruje także systemy bezpieczeństwa z automatyką przemysłową oraz dostarcza rozwiązania dla OSD i OSP. Łączy kompetencje IT i inżynierii, oferując wdrożenia „pod klucz”. Wasko – profil firmy Rok założenia: 1988 Przychody 2024: 527 mln zł Liczba pracowników: 1200+ Siedziba: Gliwice Główne usługi: integracja systemów IT, oprogramowanie SCADA (OpenEye) dla OZE i przemysłu, automatyka przemysłowa, infrastruktura telekomunikacyjna Strona internetowa: wasko.pl Postaw na lidera transformacji IT w energetyce – sprawdzone rozwiązania TTMS Jak widać, polski ranking firm IT dla energetyki obejmuje zarówno światowej skali korporacje, jak i wyspecjalizowane spółki technologiczne. W tym gronie Transition Technologies MS (TTMS) wyróżnia się unikalnym połączeniem zwinności, doświadczenia branżowego i najwyższych kompetencji technicznych. Przynależność do Grupy Kapitałowej Transition Technologies, od ponad 30 lat zaangażowanej w projekty dla energetyki, daje TTMS głęboki wgląd w potrzeby sektora i dostęp do bogatego zaplecza R&D. Dzięki temu TTMS dostarcza rozwiązania skrojone na miarę – od integracji systemów po aplikacje analizujące dane z sieci – które realnie modernizują i usprawniają działalność firm energetycznych. Potwierdzeniem skuteczności TTMS jest choćby case study cyfrowej transformacji sprzedaży u jednego z klientów z branży energetyki przemysłowej. W ramach projektu specjaliści TTMS zastąpili dziesiątki arkuszy Excel centralnym systemem CRM (Salesforce Sales Cloud), migrując dane o sprzedaży z trzech lat. Aplikacja została dopasowana do procesów biznesowych klienta – od generowania leadów przez ofertowanie aż po prognozowanie sprzedaży – co przyniosło natychmiastowe korzyści. Czas raportowania do zarządu skrócił się z kilku dni do kilkunastu sekund, handlowcy zyskali pełną widoczność swoich lejków sprzedażowych, a cała organizacja – jedno źródło prawdy o relacjach z klientami. Uporządkowanie procesu sprzedaży, automatyzacja powtarzalnych czynności i lepszy przepływ informacji przełożyły się na wzrost efektywności pracy zespołów oraz lepsze decyzje biznesowe. Co ważne, wdrożona platforma stała się fundamentem do dalszej cyfryzacji – jest gotowa do integracji z kolejnymi systemami w myśl strategii Przemysłu 4.0. Jeśli szukasz partnera, który pomoże unowocześnić operacje energetyczne Twojej firmy, TTMS jest gotowe dostarczyć sprawdzone rozwiązania. Od systemów nadzoru sieci w czasie rzeczywistym, przez zgodność z regulacjami (Cyber Resilience Act, NIS2), po AI w analizie danych – nasze usługi przekładają się na wymierne rezultaty: większą niezawodność dostaw, optymalizację kosztów i poprawę bezpieczeństwa. Skontaktuj się z nami i postaw na innowacje w energetyce z TTMS – a my pomożemy Ci osiągnąć wyższą efektywność i zrównoważony rozwój w 2026 roku i kolejnych latach. W jaki sposób sztuczna inteligencja zmienia sposób, w jaki firmy energetyczne prognozują zapotrzebowanie i zarządzają sieciami energetycznymi? Sztuczna inteligencja pozwala firmom energetycznym przejść od zarządzania reaktywnego do predykcyjnego. Modele uczenia maszynowego analizują dziś ogromne strumienie danych pochodzących z inteligentnych liczników, systemów pogodowych i informacji rynkowych, aby z wyjątkową precyzją prognozować wzorce zużycia energii. Dzięki temu dostawcy mogą dynamicznie równoważyć podaż i popyt, ograniczać straty oraz zapobiegać awariom sieci, zanim jeszcze do nich dojdzie. Dlaczego cyberbezpieczeństwo i zgodność z przepisami stają się kluczowymi czynnikami w rozwoju oprogramowania dla sektora energetycznego? Postępująca cyfryzacja sieci i infrastruktury krytycznej sprawia, że sektor energetyczny staje się jednym z głównych celów cyberataków. Regulacje takie jak unijna dyrektywa NIS2 czy Cyber Resilience Act nakładają obowiązek ścisłej ochrony danych, raportowania incydentów oraz zapewnienia odporności systemów. Dla dostawców oprogramowania zgodność z tymi przepisami to nie tylko wymóg prawny, ale także kluczowy czynnik budujący zaufanie klientów obsługujących infrastrukturę o znaczeniu krajowym. Jaką rolę odgrywają cyfrowe bliźniaki w modernizacji systemów energetycznych? Cyfrowe bliźniaki – wirtualne odwzorowania fizycznych obiektów, takich jak turbiny czy stacje transformatorowe – rewolucjonizują zarządzanie energią. Pozwalają operatorom symulować rzeczywiste warunki pracy, testować reakcje systemów oraz optymalizować ich wydajność bez ryzyka przestojów. Dzięki temu firmy mogą przewidywać potrzeby serwisowe, wydłużać żywotność infrastruktury i podejmować decyzje inwestycyjne oparte na danych. W jaki sposób mniejsze lub średnie przedsiębiorstwa energetyczne mogą korzystać z zaawansowanego oprogramowania energetycznego, które tradycyjnie było wykorzystywane przez duże korporacje? Dzięki rozwojowi technologii chmurowych i modelom subskrypcyjnym mniejsze oraz średnie przedsiębiorstwa energetyczne mogą dziś korzystać z tych samych zaawansowanych narzędzi, co duże korporacje – bez konieczności ponoszenia wysokich kosztów wdrożenia i utrzymania infrastruktury IT. Platformy oparte na chmurze oferują skalowalność, elastyczne licencjonowanie i gotowe moduły analityczne, które można dopasować do potrzeb danego operatora. Umożliwia to automatyzację raportowania, prognozowanie zapotrzebowania, optymalizację pracy sieci i lepsze zarządzanie zasobami w czasie rzeczywistym. W efekcie nawet mniejsze firmy mogą zwiększyć efektywność operacyjną, poprawić jakość usług i konkurować z większymi graczami na rynku energetycznym. Jakie trendy w przyszłości zdefiniują kolejną generację firm technologicznych w sektorze energetycznym? Kolejna fala liderów w branży energetycznej połączy zrównoważony rozwój z inteligentnym wykorzystaniem danych. Coraz większą rolę będą odgrywać mikrosieci zarządzane przez sztuczną inteligencję, platformy handlu energią typu peer-to-peer oraz systemy weryfikacji pochodzenia energii oparte na blockchainie. Branża zmierza w kierunku autonomicznych ekosystemów energetycznych, w których technologia umożliwia samodoskonalące się, odporne i przejrzyste sieci zasilania – redefiniując pojęcie „inteligentnej energii” w praktyce.
Czytaj więcej
Sztuczna inteligencja w zakupach w energetyce – prognozy na 2026 rok
Sztuczna inteligencja wkracza do działów zakupów w firmach energetycznych, zmieniając ich codzienną pracę od podstaw. To ona dziś pomaga przewidywać potrzeby, negocjować lepsze warunki, wybierać najbardziej wiarygodnych dostawców i utrzymywać koszty pod kontrolą. W czasach, gdy ceny surowców potrafią zmieniać się z dnia na dzień, a konkurencja walczy o każdy kontrakt, liczy się każda złotówka, którą uda się zaoszczędzić. Dla firm energetycznych oznacza to jedno – kto chce przetrwać i rosnąć, musi sięgnąć po AI jako sprzymierzeńca w budowaniu przewagi rynkowej i zabezpieczaniu przyszłości biznesu. 1. Czym jest AI w zakupach – definicje i technologie Sztuczna inteligencja w zakupach obejmuje inteligentne systemy, które automatyzują, analizują i usprawniają różnorodne zadania zakupowe z wykorzystaniem zaawansowanych algorytmów oraz technologii przetwarzania danych. Podstawą działania tych systemów jest uczenie maszynowe – algorytmy, które samodzielnie się doskonalą, ucząc się na podstawie danych historycznych. Przetwarzanie języka naturalnego (NLP) automatyzuje analizę dokumentów, przegląd umów czy komunikację z dostawcami. Zaawansowana analityka danych, łącząca metody statystyczne z AI, przekształca surowe dane w konkretne, użyteczne wnioski dla zespołów zakupowych. Te systemy uczą się nieustannie na podstawie zrealizowanych transakcji i dostosowują się do zmieniających się warunków biznesowych. Generatywna sztuczna inteligencja (GenAI) – technologia, która potrafi tworzyć nowe treści, takie jak zapytania ofertowe (RFP), podsumowania umów czy wiadomości do dostawców – stanowi najnowszy krok w rozwoju AI w zakupach. Według raportu Global CPO Survey 2025 opracowanego przez EY, aż 80% dyrektorów zakupów planuje wdrożenie generatywnej AI w procesach zakupowych (Źródło: raport „EY Global CPO Survey 2025” opracowany przez Ernst & Young). 2. Ewolucja AI w energetyce Wdrażanie AI w zakupach dla branży energetycznej przeszło długą drogę – od prostych automatyzacji zadań po zaawansowaną analizę predykcyjną i podejmowanie decyzji w czasie rzeczywistym. Na początku celem było zdigitalizowanie ręcznych procesów. Dziś rozwiązania oparte na AI łączą deep learning z wiedzą z zakresu nauk o zachowaniu, aby usprawnić sourcing, negocjacje oraz relacje z dostawcami. Transformacja energetyki – m.in. przejście na OZE, deregulacja rynków czy gwałtowny wzrost dostępności danych – znacząco przyspieszyły tempo wdrażania AI. Sztuczna inteligencja nie jest już tylko wsparciem – stała się strategicznym motorem zmian. Z najnowszych analiz wynika, że zastosowanie AI w firmach z sektora odnawialnych źródeł energii może poprawić efektywność operacyjną nawet o 15–25%. Kluczowe obszary to m.in. zarządzanie łańcuchem dostaw i optymalizacja transakcji na rynkach energii. (Źródło: analiza McKinsey & Company dotycząca wykorzystania AI w sektorze OZE i energetyce – raport „The future of AI in energy”, 2024) 3. Kluczowe korzyści z wdrożenia AI w zakupach Wzrost efektywności operacyjnej – dzięki automatyzacji powtarzalnych zadań (np. dopasowywanie faktur, analiza umów), zespoły zakupowe mogą skupić się na działaniach strategicznych. Lepsze prognozowanie i zarządzanie popytem – predykcja oparta na danych umożliwia dokładniejsze planowanie zakupów i stanów magazynowych. Oszczędności energetyczne – AI pozwala zoptymalizować zużycie energii w procesach operacyjnych. Zrównoważony rozwój i ESG – automatyczne raportowanie zgodności z celami środowiskowymi i etycznymi. Zastosowania AI w zakupach – przykłady Inteligentne zarządzanie umowami AI automatyzuje cykl zarządzania umowami, wydobywa kluczowe zapisy, sygnalizuje niezgodności i sugeruje poprawki zgodne z wewnętrznymi politykami firmy. Narzędzia NLP porównują nowe dokumenty z zatwierdzonymi szablonami, co zwiększa zgodność i zmniejsza ryzyko błędów. Ocena i wybór dostawców Systemy AI analizują dane w czasie rzeczywistym i oceniają dostawców pod kątem efektywności, ryzyka i zgodności z wymaganiami. Pomagają też generować zapytania ofertowe i przewidują, którzy partnerzy najlepiej spełnią określone kryteria. Dane w czasie rzeczywistym i szybkie decyzje Analityka AI umożliwia bieżące monitorowanie zmian rynkowych, wykrywanie anomalii i szybkie reagowanie na pojawiające się okazje. Automatyzacja komunikacji i tworzenia dokumentów Generatywna AI tworzy wiadomości, RFP, streszczenia umów i inne treści, odciążając zespoły zakupowe z czasochłonnych zadań administracyjnych. 4. Kluczowe ryzyka we wdrażaniu AI i sposoby ich minimalizacji Największe zagrożenia i jak im przeciwdziałać Jakość i integralność danych Największym zagrożeniem dla skutecznego wdrożenia AI jest brak wiarygodnych, spójnych danych. Problemy takie jak różne formaty danych, niekompletne informacje historyczne czy brak standaryzacji mogą całkowicie zaburzyć działanie systemów AI. Dlatego konieczne jest zainwestowanie w solidne mechanizmy zarządzania danymi (data governance), stałe monitorowanie jakości danych i szkolenie zespołów w zakresie ich oceny i poprawy. Integracja systemów i przestarzałe technologie Wiele firm korzysta z rozproszonych, zamkniętych systemów, które trudno ze sobą połączyć. Brak integracji to jedna z głównych barier. Rozwiązaniem jest stworzenie planu stopniowego konsolidowania narzędzi zakupowych, wykorzystanie technologii pośredniczących (middleware) lub hurtowni danych (data lake), a także redukcja długu technologicznego. Ograniczenia infrastrukturalne i zużycie energii Systemy AI wymagają dużych i stabilnych zasobów energetycznych. Wdrażając te rozwiązania, firmy powinny rozważyć m.in. lokalizację centrów danych w pobliżu istniejących źródeł energii, dywersyfikację kontraktów energetycznych z uwzględnieniem OZE oraz współpracę z operatorami infrastruktury w celu zapewnienia odpowiedniego zasilania. Złożoność przepisów i regulacji W miarę jak AI odgrywa coraz większą rolę w zakupach strategicznych, wzrasta też nadzór regulacyjny. Aby skutecznie sobie z tym radzić, warto: aktywnie współpracować z regulatorami, tworzyć interdyscyplinarne zespoły ds. zgodności i brać udział w grupach roboczych, które pomagają wypracować realne standardy branżowe. Zagrożenia cyberbezpieczeństwa Systemy AI poszerzają potencjalną powierzchnię ataku. Dlatego niezbędne jest wdrożenie strategii „zero-trust”, wykorzystanie zaawansowanych narzędzi wykrywania zagrożeń oraz traktowanie oceny ryzyka cybernetycznego jako obowiązkowego elementu każdego projektu związanego z AI. Wyzwania kadrowe i brak kompetencji Sektor energetyczny zmaga się z poważnym brakiem specjalistów, którzy łączą wiedzę z zakresu AI i energetyki. Według raportu Światowego Forum Ekonomicznego z 2025 roku, niedobór odpowiednich kompetencji ogranicza tempo innowacji i wdrażania nowych rozwiązań. Problemem jest też niewystarczająca infrastruktura lokalna i brak partnerów technologicznych, którzy mogliby wspierać globalne wdrożenia na poziomie lokalnym. Dodatkową barierą jest niechęć do ryzyka i wolne tempo zmian kulturowych. Wiele organizacji nadal preferuje stopniowe zmiany zamiast odważnych transformacji, co może opóźniać pełne wykorzystanie potencjału sztucznej inteligencji. 5. Jak TTMS widzi przyszłość AI w działach zakupów firm energetycznych? „Firmy energetyczne, które chcą skutecznie wdrożyć AI w obszarze zakupów, powinny zacząć od uporządkowania danych – ich struktury, jakości i dostępności. Kluczowe jest stworzenie spójnego ekosystemu informacyjnego, który umożliwi algorytmom uczenie się na podstawie rzeczywistych procesów. W TTMS wspieramy klientów w budowie takich fundamentów – od integracji systemów ERP po wdrażanie rozwiązań chmurowych, które zapewniają skalowalność i bezpieczeństwo operacji zakupowych. – Marek Stefaniak, dyrektor sprzedaży ds. technologii w sektorze energetycznym TTMS Automatyzacja procesów zakupowych z wykorzystaniem generatywnej AI Prognozujemy, że generatywna sztuczna inteligencja stanie się standardem w automatyzacji tworzenia dokumentów zakupowych: zapytań ofertowych, umów, analiz porównawczych i komunikacji z dostawcami. To radykalnie zmniejszy obciążenie administracyjne działów zakupów, a jednocześnie skróci czas cyklu zakupowego. W TTMS już teraz wdrażamy rozwiązania oparte na dużych modelach językowych, które ułatwiają pracę zespołom operacyjnym i umożliwiają naturalną interakcję z danymi – także osobom bez wiedzy technicznej. Zaawansowana analityka predykcyjna Modele AI będą coraz precyzyjniej wspierać prognozowanie popytu, ocenę ryzyka i planowanie zakupów w oparciu o dane rynkowe, pogodowe, regulacyjne czy geopolityczne. Firmy, które zainwestują w integrację tych danych z procesami zakupowymi, zyskają przewagę konkurencyjną. TTMS już dziś wspiera klientów w tworzeniu takich zintegrowanych środowisk danych, łącząc systemy OT i IT, rozwijając platformy analityczne i modele predykcyjne dopasowane do specyfiki rynku energii. Rozwój Edge AI i decyzje w czasie rzeczywistym Coraz większą rolę odegra przetwarzanie danych na brzegu sieci (Edge AI), szczególnie w dynamicznych obszarach takich jak trading energią, bilansowanie czy zarządzanie łańcuchem dostaw. Decyzje zakupowe podejmowane w czasie rzeczywistym staną się koniecznością – a nie przewagą. AI jako wsparcie strategii ESG i transparentności zakupów W odpowiedzi na wymagania regulacyjne i presję rynku, firmy będą potrzebować narzędzi, które nie tylko automatyzują, ale też raportują zgodność z celami ESG, śladem węglowym czy etyką dostawców. Przykładem takiego oprogramowania dla elektrowni jest system SILO od Transition Technologies, który optymalizuje proces spalania, ogranicza emisje i generuje dane niezbędne do raportowania środowiskowego. Jego potencjalna integracja z narzędziami AI wspierającymi zakupy w energetyce pozwala elektrowniom nie tylko spełniać wymogi ESG, ale także precyzyjnie planować zakupy paliwa i reagentów, co bezpośrednio przekłada się na wymierne oszczędności. Nowy krajobraz kosztowy: inwestycja, która się zwraca W TTMS z pełnym przekonaniem patrzymy na rozwój sztucznej inteligencji jako kluczowego narzędzia w transformacji procesów zakupowych – zwłaszcza w sektorach silnie uzależnionych od zmienności cen rynkowych, sytuacji geopolitycznej i dostępności surowców. AI nie tylko automatyzuje procesy i obniża koszty operacyjne – przede wszystkim wzmacnia zdolność organizacji do szybkiego reagowania na dynamicznie zmieniające się warunki. Dzięki zaawansowanej analityce i modelom predykcyjnym, firmy mogą prognozować trendy cenowe, oceniać ryzyka i podejmować trafne decyzje zakupowe, zanim rynek zdąży zareagować. W naszej ocenie, to właśnie zdolność do inteligentnej predykcji – oparta na danych historycznych, bieżących i kontekstowych – stanie się w najbliższych latach jednym z kluczowych czynników przetrwania i rozwoju na konkurencyjnych rynkach energii, surowców czy produkcji przemysłowej. Wdrażanie AI w zakupach w energetyce przynosi wymierne korzyści: wzrost wydajności działów zakupowych, redukcję błędów i nieefektywnych procesów, lepsze zarządzanie ryzykiem w łańcuchu dostaw, zwiększona przejrzystość i zgodność z regulacjami. 6. Jak TTMS wspiera sektor energetyczny w inteligentnych zakupach dzięki AI – i nie tylko 6.1 Wnioski: Dokąd zmierzają zakupy energetyczne wspierane przez sztuczną inteligencję? Zakupy w branży energetycznej przechodzą właśnie transformację, której motorem napędowym staje się sztuczna inteligencja. AI nie pełni już jedynie funkcji wspomagającej — dziś staje się kluczowym elementem strategii biznesowej, pozwalającym osiągać realne oszczędności, zwiększać efektywność operacyjną i budować odporność na zmiany rynkowe. W Transition Technologies MS od lat wspieramy firmy energetyczne w transformacji cyfrowej. Dostarczamy kompleksowe rozwiązania IT, które integrują dane z wielu źródeł, automatyzują procesy i wspierają podejmowanie decyzji. W obszarze zakupów umożliwiamy wdrożenie narzędzi opartych na AI, które pozwalają prognozować zapotrzebowanie, przewidywać ceny energii, optymalizować strategie zakupowe i ograniczać ryzyko. 6.2 Energetyka przyszłości z TTMS Współczesny sektor energetyczny mierzy się z wieloma wyzwaniami: niestabilnością rynków, rosnącymi wymaganiami regulacyjnymi, transformacją klimatyczną i cyfrową. Odpowiedzią na te wyzwania są inteligentne, skalowalne i zintegrowane systemy oparte na sztucznej inteligencji i danych. TTMS wspiera firmy energetyczne w budowie strategii zakupowych opartych na danych, automatyzacji procesów, a także wdrażaniu narzędzi AI, które realnie zwiększają efektywność i przewagę konkurencyjną. Dodatkowo oferujemy: zaawansowane rozwiązania integrujące dane z różnych źródeł (OT i IT), rozwój systemów predykcyjnych i platform monitoringu energii, tworzenie bezpiecznych i odpornych środowisk IT, wsparcie w zgodności z regulacjami branżowymi i cyberbezpieczeństwo. Nasze doświadczenie obejmuje współpracę z największymi firmami sektora energetycznego w Polsce i Europie. Wiemy, że kluczem do sukcesu jest połączenie technologii z wiedzą ekspercką i zrozumieniem kontekstu biznesowego. Chcesz dowiedzieć się, jak możemy pomóc Twojej firmie? Zapoznaj się z naszymi usługami dla sektora energetycznego. Sprawdź nasze rozwiązania AI dla biznesu. Skontaktuj się z nami przez formularz kontaktu FAQ enieJakie są główne korzyści wdrożenia sztucznej inteligencji w zakupach w sektorze energetycznym? Sztuczna inteligencja w zakupach energetycznych zwiększa efektywność operacyjną, redukuje koszty i minimalizuje ryzyko w łańcuchu dostaw. AI umożliwia lepsze prognozowanie popytu, automatyzację procesów administracyjnych, szybsze podejmowanie decyzji oraz pełną zgodność z regulacjami branżowymi i celami ESG. Jakie technologie AI są najczęściej stosowane w zakupach firm energetycznych? Najczęściej wykorzystuje się uczenie maszynowe do analizy i predykcji, przetwarzanie języka naturalnego (NLP) do analizy umów i komunikacji z dostawcami oraz generatywną AI (GenAI) do automatycznego tworzenia zapytań ofertowych, podsumowań kontraktów i raportów. Coraz większe znaczenie ma też Edge AI, wspierająca decyzje w czasie rzeczywistym. Jakie są największe wyzwania przy wdrażaniu AI w zakupach energetycznych? Kluczowe bariery to niska jakość i brak standaryzacji danych, trudności w integracji systemów, wysokie wymagania energetyczne infrastruktury, złożone regulacje prawne oraz niedobór specjalistów łączących wiedzę o AI i energetyce. Ważne jest stopniowe usuwanie tych przeszkód poprzez strategię data governance, modernizację technologii i rozwój kompetencji. W jaki sposób AI wspiera realizację strategii ESG w sektorze energetycznym? AI automatyzuje gromadzenie i analizę danych dotyczących emisji CO₂, efektywności energetycznej i etyki dostawców. Pozwala to na szybkie raportowanie zgodności z regulacjami, monitorowanie postępów w realizacji celów zrównoważonego rozwoju oraz transparentne zarządzanie łańcuchem dostaw.
Czytaj więcej
Cyber Resilience Act w energetyce – obowiązki, ryzyka oraz jak się przygotować w 2026 r.?
Unijna regulacja Cyber Resilience Act (CRA) stanowi punkt zwrotny w podejściu do bezpieczeństwa produktów cyfrowych na terenie UE. Do 2027 roku każde oprogramowanie będzie musiało spełniać wymagania tej regulacji, a już od przyszłego roku wejdzie w życie obowiązek zgłaszania incydentów związanych z cyberbezpieczeństwem. Temat ten jest szczególnie istotny dla sektora energetycznego, gdzie nadal wykorzystywane są przestarzałe lub słabo zabezpieczone systemy. Brak odpowiednich zabezpieczeń może prowadzić do poważnych konsekwencji – nie tylko tych finansowych. CRA dotyczy każdego oprogramowania w UE od 2027 Dla energetyki oznacza obowiązki: SBOM, secure-by-design, raportowanie incydentów TTMS pomaga firmom przygotować się i wdrożyć wymagania Ignorowanie przepisów = kary, wykluczenie z rynku i ryzyko realnych ataków Ten artykuł został napisany z myślą o osobach decyzyjnych oraz specjalistach technicznych w firmach z sektora energetycznego, które muszą zrozumieć wpływ unijnej regulacji Cyber Resilience Act (CRA) na swoją działalność. Skierowany jest przede wszystkim do osób odpowiedzialnych za inwestycje w systemy IT/OT i cyberbezpieczeństwo, a także do członków zarządów zajmujących się rozwojem, strategią i zarządzaniem ryzykiem. 1. Dlaczego sektor energetyczny jest wyjątkowo wrażliwy? Sektor energetyczny pełni kluczową rolę w funkcjonowaniu nowoczesnego państwa – to fundament, na którym opiera się cała gospodarka, administracja publiczna i codzienne życie obywateli. Jako infrastruktura krytyczna, energia elektryczna musi być dostępna nieprzerwanie, a każdy zakłócenie jej dostaw może prowadzić do poważnych konsekwencji społecznych i ekonomicznych – od zatrzymania transportu i łączności, po paraliż szpitali czy służb ratunkowych. Tymczasem za pracę tej infrastruktury odpowiadają skomplikowane systemy sterujące, takie jak SCADA, RTU, EMS czy HMI. Wiele z nich powstało w czasach, gdy cyberbezpieczeństwo nie było jeszcze kluczowym kryterium projektowym. Zbudowane z myślą o wydajności i niezawodności, nie zawsze potrafią sprostać nowym zagrożeniom cyfrowym. Złożoność rośnie, gdy do gry wchodzi konwergencja systemów OT i IT. Coraz więcej elementów infrastruktury fizycznej jest połączonych z sieciami informatycznymi – co oznacza większą powierzchnię ataku i trudniejsze zarządzanie ryzykiem. Hakerzy nie muszą już fizycznie zbliżać się do elektrowni czy stacji przesyłowych – wystarczy, że znajdą lukę w systemie zdalnego sterowania. Do tego dochodzi problem dziedzictwa technologicznego. W wielu organizacjach nadal działają starsze systemy operacyjne i aplikacje, których nie da się łatwo zaktualizować lub wymienić, bo są zbyt głęboko zintegrowane z procesami technologicznymi. Te przestarzałe rozwiązania stają się łatwym celem dla cyberprzestępców. Skala zagrożenia nie jest teoretyczna – pokazują to prawdziwe przypadki. W 2017 roku doszło do ataku na niemiecką firmę Netcom BW, operatora sieci telekomunikacyjnej należącego do koncernu EnBW, jednego z największych dostawców energii w Niemczech. Sprawcą był obywatel Rosji, członek grupy Berserk Bear, powiązanej z rosyjskim wywiadem FSB. Celem ataku była infiltracja infrastruktury komunikacyjnej, z której korzystali również operatorzy systemów energetycznych. Choć firmy zapewniły, że infrastruktura energetyczna pozostała nienaruszona, atak pokazał słabości łańcucha dostaw i zależności między systemami IT a krytycznymi zasobami energetycznymi. To ostrzeżenie, którego nie wolno ignorować. Przypadki takie jak ten uzmysławiają, że ochrona przed cyberatakami nie może kończyć się na samej elektrowni czy sieci przesyłowej – musi obejmować również dostawców technologii, systemy komunikacyjne i wszystkie powiązane komponenty cyfrowe. To właśnie z tego powodu wdrożenie unijnej regulacji Cyber Resilience Act staje się nie tylko obowiązkiem prawnym, ale strategicznym krokiem w stronę budowy odpornej energetyki jutra. 2. CRA – co to oznacza dla firm z branży energetycznej i jak TTMS może pomóc? Nowe unijne przepisy wprowadzane przez Cyber Resilience Act (CRA) stawiają przed firmami z sektora energetycznego konkretne, prawnie wiążące obowiązki w zakresie cyberbezpieczeństwa oprogramowania. Dla wielu organizacji oznacza to konieczność reorganizacji procesów rozwojowych, wdrożenie nowych narzędzi oraz zapewnienie zgodności formalnej i technicznej. Tutaj właśnie z pomocą przychodzi Transition Technologies MS, oferując wsparcie zarówno doradcze, jak i technologiczne. 2.1 Obowiązkowe SBOM-y (Software Bill of Materials) CRA wymaga, by każda firma dostarczająca oprogramowanie posiadała kompletną listę komponentów, bibliotek i zależności wykorzystywanych w produkcie. Jak pomaga TTMS? TTMS wdraża narzędzia automatyzujące tworzenie i aktualizację SBOM-ów w popularnych formatach (np. SPDX, CycloneDX), integrując je z pipeline’ami CI/CD. Pomagamy także w analizie ryzyka związanego z komponentami open-source oraz w tworzeniu polityki zarządzania zależnościami. 2.2 Bezpieczny rozwój (Secure-by-Design) CRA wprowadza obowiązek projektowania produktów z myślą o bezpieczeństwie już od pierwszego etapu. Jak pomaga TTMS? Oferujemy warsztaty z modelowania zagrożeń (Threat Modeling), audyty bezpieczeństwa architektury aplikacji, wdrożenie bezpiecznych praktyk DevSecOps, a także testy penetracyjne i przeglądy kodu na każdym etapie cyklu życia produktu. 2.3 Zarządzanie podatnościami (Vulnerability Management) Regulacja wymusza szybkie wykrywanie, klasyfikowanie i łatanie luk bezpieczeństwa – nie tylko własnych, ale i w komponentach zewnętrznych. Jak pomaga TTMS? Budujemy i integrujemy procesy zarządzania podatnościami – od skanowania statycznego (SAST), przez dynamiczne (DAST), po systemy monitorujące podatności w czasie rzeczywistym. Pomagamy wdrożyć procedury zgodne z najlepszymi praktykami (np. CVSS, CVD). 2.4 Raportowanie incydentów Każdy poważny incydent bezpieczeństwa musi być zgłoszony do ENISA lub lokalnego CSIRT-u w ciągu 24 godzin. Jak pomaga TTMS? TTMS tworzy plan reagowania na incydenty (IRP), wdraża systemy detekcji i automatyzacji zgłoszeń, oraz szkoli zespoły IT i OT z procedur zgodnych z wymaganiami CRA. Możemy również pełnić funkcję zewnętrznego partnera reagowania kryzysowego (Cyber Emergency Response). 2.5 Deklaracja zgodności UE Producent oprogramowania musi dostarczyć formalny dokument potwierdzający zgodność produktu z wymogami CRA – to nie tylko deklaracja, ale prawna odpowiedzialność. Jak pomaga TTMS? Wspieramy firmy w tworzeniu i utrzymywaniu dokumentacji wymaganej przez CRA, w tym deklaracji zgodności, polityk bezpieczeństwa i planów wsparcia technicznego. Zapewniamy audyty przedwdrożeniowe oraz pomoc w przygotowaniu się do kontroli regulacyjnych. 2.6 Dodatkowe wsparcie i rozwój równoległy Wdrożenie wymagań CRA nie musi oznaczać zatrzymania innych projektów rozwojowych. W TTMS zapewniamy dodatkowe zasoby w modelu staff augmentation, które pozwalają organizacjom kontynuować rozwój oprogramowania równolegle z procesem dostosowywania aplikacji do nowych regulacji. Dzięki temu firmy z sektora energetycznego mogą utrzymywać tempo innowacji i jednocześnie skutecznie spełniać wymagania prawne. Co więcej, oferujemy kompleksowe wsparcie w zakresie testów cyberbezpieczeństwa, obejmujących trzy kluczowe obszary: audyt i testy penetracyjne infrastruktury, audyt i testy penetracyjne aplikacji, audyt kodu źródłowego. Wszystkie te usługi realizujemy w TTMS we współpracy z Transition Technologies Software (TTSW), co pozwala zapewnić pełne bezpieczeństwo zarówno na poziomie systemów, jak i samego oprogramowania. Dlaczego warto współpracować z TTMS? Doświadczenie w sektorze energetycznym – znamy specyfikę systemów SCADA, EMS, DMS i środowisk OT/IT. Zespół specjalistów ds. Quality i Cybersecurity – gotowy wspierać organizacje w całym cyklu zgodności z CRA. Gotowe rozwiązania i narzędzia – od zarządzania SBOM po zarządzanie incydentami i analizę ryzyka. Bezpieczeństwo jako usługa (Security-as-a-Service) – elastyczne modele wsparcia, dopasowane do potrzeb klienta. 3. Zignorowanie CRA może kosztować więcej niż się wydaje Brak zgodności z regulacją Cyber Resilience Act to nie tylko kwestia formalna – to realne ryzyko dla ciągłości działania firmy i jej obecności na rynku europejskim. CRA przewiduje wysokie kary finansowe – do 15 milionów euro lub 2,5% globalnego obrotu – w przypadku niespełnienia wymogów dotyczących bezpieczeństwa oprogramowania. Co więcej, produkty niespełniające wymogów mogą zostać całkowicie wykluczone z rynku UE, co dla wielu firm – zwłaszcza z sektora infrastruktury krytycznej – może oznaczać utratę kluczowych kontraktów. Zaniedbanie zabezpieczeń zwiększa także ryzyko realnych ataków cybernetycznych, które mogą doprowadzić do paraliżu systemów, wycieku danych, a także poważnych strat finansowych i wizerunkowych. Przykładem może być atak ransomware na norweską firmę Norsk Hydro (marzec 2019), globalnego producenta aluminium i dostawcę energii. Hakerzy zablokowali systemy IT firmy na całym świecie, zmuszając ją do przejścia na ręczne sterowanie w zakładach produkcyjnych. Koszt bezpośrednich i pośrednich strat przekroczył 70 milionów dolarów, a firma przez wiele tygodni zmagała się z przywracaniem sprawności operacyjnej i odbudową zaufania rynkowego. Ten przykład miał miejsce kilka lat temu, jednak w obliczu trwającej wojny hybrydowej w Europie liczba podobnych ataków stale rośnie. W 2025 roku w Polsce odnotowano aż dwa poważne incydenty dotyczące cyberbezpieczeństwa w podmiotach publicznych. Pierwszy dotyczył wycieku danych osobowych w wyniku włamania na pocztę elektroniczną, a drugi – ataków na przemysłowe systemy sterowania. Przypadki takie jak te pokazują, że brak proaktywnych działań w zakresie cyberbezpieczeństwa może być znacznie droższy niż inwestycja w zgodność z CRA. To nie tylko obowiązek prawny, ale warunek utrzymania konkurencyjności i odporności biznesowej w erze cyfrowej. 4. Cyber Resilience Act – skutki braku zgodności i realne konsekwencje cyberataków Brak zgodności z CRA może prowadzić do: kar finansowych do 15 mln euro lub 2,5% rocznego globalnego obrotu, wykluczenia z rynku UE, wzrostu ryzyka cyberataków, które mogą spowodować paraliż systemów i ogromne straty finansowe. 4.1 Kiedy zacząć działać? Czas już płynie Cyber Resilience Act został przyjęty w październiku 2024 roku. Choć pełna zgodność z regulacją będzie wymagana dopiero od grudnia 2027, to jeden z kluczowych obowiązków – zgłaszanie incydentów bezpieczeństwa w ciągu 24 godzin – zacznie obowiązywać już we wrześniu 2026 roku. To oznacza, że firmy – szczególnie z branż objętych infrastrukturą krytyczną, jak energetyka – mają niespełna rok, by przygotować procedury, przeszkolić zespoły, wdrożyć odpowiednie narzędzia i przetestować systemy. A wdrożenie CRA to nie kwestia jednego dokumentu – to całościowa zmiana podejścia do tworzenia i utrzymania oprogramowania, obejmująca bezpieczeństwo, dokumentację, zarządzanie podatnościami i zgodność formalną. Wdrażanie na ostatnią chwilę to prosta droga do błędów, luk w systemie i kosztownych konsekwencji. Organizacje, które zaczną działać już teraz, zyskają nie tylko przewagę czasową, ale i strategiczną, pokazując swoim partnerom i klientom, że traktują bezpieczeństwo cyfrowe poważnie – zanim zostaną do tego zmuszone. To właśnie na tym etapie szczególnie warto zaangażować Transition Technologies MS (TTMS). Nasze zespoły ekspertów wspierają organizacje w każdym kroku przygotowań do CRA – od analizy obecnych procesów i audytów bezpieczeństwa, przez wdrażanie narzędzi do zarządzania SBOM-ami i podatnościami, aż po opracowanie procedur raportowania incydentów i przygotowanie formalnej dokumentacji zgodności. TTMS nie tylko doradza – wdraża realne rozwiązania techniczne, prowadzi szkolenia i zapewnia stałe wsparcie w ramach długoterminowego partnerstwa. Jeśli Twoja organizacja działa w sektorze energetycznym, nie zwlekaj z wdrożeniem Cyber Resilience Act – konsekwencje braku zgodności mogą być dotkliwe zarówno operacyjnie, jak i finansowo. Porozmawiaj z naszym ekspertem ds. cyberbezpieczeństwa i dowiedz się, jak TTMS może pomóc Ci przejść przez ten proces sprawnie i skutecznie. Odwiedź stronę ttms.pl/energy, aby zobaczyć, jakie oprogramowanie i rozwiązania tworzymy dla firm z branży energetycznej. Jeśli szukasz skrótu najważniejszych informacji z tego artykułu – koniecznie zajrzyj do naszej sekcji FAQ, gdzie zebraliśmy kluczowe pytania i odpowiedzi. Kiedy Cyber Resilience Act (CRA) zacznie obowiązywać i jak wygląda harmonogram? Cyber Resilience Act został oficjalnie przyjęty w październiku 2024 roku. Obowiązek pełnej zgodności z jego zapisami wejdzie w życie w grudniu 2027, jednak już od września 2026 firmy będą zobowiązane do zgłaszania incydentów bezpieczeństwa w ciągu 24 godzin. To oznacza, że na analizę, przygotowanie i wdrożenie odpowiednich procedur pozostało niewiele czasu – szczególnie dla sektora energetycznego, który musi działać szybko i metodycznie. Jakie produkty i systemy w energetyce podlegają CRA? Regulacja obejmuje wszystkie „produkty z elementami cyfrowymi”, czyli zarówno fizyczne urządzenia, jak i oprogramowanie, które mogą łączyć się z siecią. W praktyce oznacza to, że objęte CRA są m.in. systemy sterujące i zarządzające energią, takie jak SCADA, RTU, EMS, DMS czy HMI – czyli fundamenty cyfrowej infrastruktury energetycznej. Jeśli Twoje oprogramowanie działa w tym środowisku, CRA bezpośrednio Cię dotyczy. Jakie konkretne obowiązki nakłada CRA na firmy z sektora energetycznego? Firmy muszą wdrożyć m.in. SBOM-y (czyli listy komponentów oprogramowania), projektować systemy w duchu secure-by-design, reagować na podatności i je łatwo aktualizować, zgłaszać poważne incydenty do odpowiednich instytucji w ściśle określonym czasie oraz przygotować Deklarację Zgodności UE dla swoich produktów. To nie tylko formalności — to obowiązki mające realny wpływ na bezpieczeństwo całych systemów energetycznych. Co grozi firmom, które zignorują wymagania CRA? Zignorowanie regulacji może skończyć się karą finansową do 15 milionów euro lub 2,5% globalnego obrotu firmy – w zależności od tego, która wartość jest wyższa. Co więcej, produkty niespełniające wymagań mogą zostać wycofane z rynku unijnego. Brak zgodności to także ryzyko rzeczywistych cyberataków, które mogą spowodować przerwy w dostawie energii, utratę danych i reputacyjne szkody, jak w przypadku głośnego ataku ransomware na Norsk Hydro. Czy każda firma musi raportować incydenty, nawet jeśli nie doszło do przerwy w działaniu? Tak. CRA wymaga zgłoszenia każdego poważnego incydentu lub aktywnie wykorzystywanej podatności w ciągu 24 godzin od jej wykrycia. Następnie firma ma obowiązek przekazać raport uzupełniający w ciągu 72 godzin i końcowe podsumowanie po 14 dniach. To dotyczy nie tylko incydentów skutkujących paraliżem, ale również tych, które mogą potencjalnie wpłynąć na bezpieczeństwo produktu lub użytkownika.
Czytaj więcej
Transformacja cyfrowa w zarządzaniu energią – co nowego w 2026 roku
1. Cyfrowa transformacja w zarządzaniu energią: Przewodnik na 2026 rok Sektor energetyczny znajduje się na fascynującym rozdrożu, gdzie tradycyjne metody działania spotykają się z najnowocześniejszymi technologiami cyfrowymi. Warto zwrócić uwagę na fakt, że tylko w 2024 roku na całym świecie zainwestowano pół biliona dolarów w centra danych. To dowód na ogromne zmiany w infrastrukturze, które dokonują się na naszych oczach. Organizacje zmagają się z rosnącą presją na zrównoważony rozwój, efektywność i niezachwianą niezawodność. Transformacja cyfrowa przestała być jedynie pożądaną opcją – stała się warunkiem koniecznym do utrzymania działalności operacyjnej. Przedsiębiorstwa energetyczne na całym świecie już to rozumieją. Wdrożenie technologii cyfrowych to nie tylko kwestia pozyskania nowych, efektownych narzędzi, ale przede wszystkim całkowitego przemyślenia sposobu funkcjonowania. Liderzy branży, biorąc czynny udział w transformacji energetycznej w Europie, na własne oczy przekonali się, jak inteligentne rozwiązania cyfrowe mogą zrewolucjonizować zarządzanie infrastrukturą. Połączenie sztucznej inteligencji, internetu rzeczy i zaawansowanej analityki stwarza niezwykłe możliwości optymalizacji systemów energetycznych, przy jednoczesnym sprostaniu surowym wymogom środowiskowym i regulacyjnym. Liczby jednoznacznie wskazują na pilność sytuacji: same centra danych odpowiadają za około 2% światowego zużycia energii elektrycznej, a prognozy wskazują, że do 2030 roku ich udział w zapotrzebowaniu na energię w USA wzrośnie do niemal 12%. Ten gwałtowny wzrost popytu na infrastrukturę cyfrową sprawia, że efektywne zarządzanie energią staje się kluczowe zarówno z powodów ekonomicznych, jak i środowiskowych. 2. Zrozumienie cyfrowej transformacji w zarządzaniu energią w perspektywie 2026 roku Cyfrowa transformacja w zarządzaniu energią to kompleksowa ewolucja, która wprowadza zaawansowane technologie do każdego aspektu działalności energetycznej. Wykracza to daleko poza prostą automatyzację – mówimy o inteligentnych systemach, które prognozują, adaptują i optymalizują przepływy energii w czasie rzeczywistym. Liderzy branży dostrzegają realne rezultaty: firmy energetyczne aktywnie wdrażające technologie cyfrowe osiągają redukcję kosztów operacyjnych na poziomie 20-30%. To skala korzyści finansowych, która przyciąga uwagę zarządów. Za tą transformacją stoi kilka wzajemnie powiązanych sił. Rosnące globalne zapotrzebowanie na energię w połączeniu z rosnącą świadomością ekologiczną tworzy presję na bardziej wydajne i zrównoważone działania. Jednocześnie postęp technologiczny sprawił, że zaawansowane rozwiązania cyfrowe stały się bardziej dostępne i przystępne cenowo niż kiedykolwiek wcześniej. Nowoczesne systemy zarządzania energią wykorzystują połączone technologie do tworzenia spójnych środowisk operacyjnych. Czujniki IoT nieustannie monitorują wydajność urządzeń w rozproszonych sieciach, podczas gdy sztuczna inteligencja analizuje ogromne zbiory danych, aby przewidywać potrzeby konserwacyjne i optymalizować dystrybucję energii. Wyniki mówią same za siebie: producenci energii i przedsiębiorstwa użyteczności publicznej, które zintegrowały te technologie, odnotowują wzrost produktywności o 5-15%. Transformacja wspiera również integrację odnawialnych źródeł energii, która ze względu na zmienność generacji stwarza wyjątkowe wyzwania. Systemy cyfrowe mogą prognozować wzorce produkcji energii ze źródeł odnawialnych, automatycznie dostosowywać działanie sieci i koordynować rozproszone zasoby energetyczne w celu utrzymania stabilności. Zdolność ta staje się coraz ważniejsza w miarę przechodzenia na czystsze źródła energii. TTMS jest liderem tej cyfrowej ewolucji, rozwijając zaawansowane platformy zaprojektowane specjalnie do zarządzania złożonymi systemami energetycznymi. Nasze rozwiązania programowe umożliwiają precyzyjne zarządzanie przepływami energii w czasie rzeczywistym, automatyczne wykrywanie i reagowanie na awarie oraz konfigurowalne ustawienia operacyjne dostosowane do specyficznych wymagań systemu. Te możliwości zmieniają podejście firm energetycznych do zarządzania infrastrukturą, przechodząc z modeli reaktywnych na proaktywne. 3. Kluczowe technologie rewolucjonizujące zarządzanie energią 3.1 Infrastruktura sieci inteligentnych (Smart Grid) i modernizacja sieci Technologia inteligentnych sieci (Smart Grid) stanowi fundament nowoczesnego zarządzania energią, przekształcając tradycyjne sieci elektryczne w inteligentne, responsywne systemy. Efekty są wymierne: w Stanach Zjednoczonych inteligentne systemy zarządzania siecią doprowadziły do redukcji przerw w dostawie prądu o 44%, co przekłada się na miliardy dolarów oszczędności dzięki zwiększonej niezawodności. Zmodernizowane systemy sieciowe wykorzystują automatyzację, zaawansowane technologie komunikacyjne i złożone systemy sterowania w celu zwiększenia niezawodności, wydajności i elastyczności. Umożliwiają one dynamiczne reagowanie na zmieniające się zapotrzebowanie przy jednoczesnej integracji różnorodnych źródeł energii. Transformacja w kierunku inteligentnych sieci wymaga kompleksowej modernizacji istniejącej infrastruktury. Systemy te automatycznie wykrywają awarie, przekierowują energię i optymalizują jej dystrybucję w oparciu o zapotrzebowanie w czasie rzeczywistym, co obniża koszty operacyjne i poprawia niezawodność usług. 3.1.1 Zaawansowana infrastruktura pomiarowa (AMI) Zaawansowana infrastruktura pomiarowa (AMI) przekształca tradycyjny odczyt liczników w kompleksowe gromadzenie i analizę danych. AMI dostarcza szczegółowych danych o zużyciu energii, umożliwiając precyzyjne rozliczenia i spersonalizowane rekomendacje. Systemy te wykrywają nietypowe wzorce wskazujące na problemy ze sprzętem lub kradzież, identyfikują problemy z jakością energii i wskazują okresy szczytowego zapotrzebowania, pomagając optymalizować strategie. AMI umożliwia stosowanie taryf dynamicznych, które zachęcają konsumentów do przesuwania zużycia na okresy pozaszczytowe, zmniejszając zapotrzebowanie na energię w szczycie i promując efektywne wykorzystanie infrastruktury. 3.1.2 Systemy zarządzania rozproszonymi zasobami energetycznymi (DERMS) Systemy zarządzania rozproszonymi zasobami energetycznymi (DERMS) koordynują i optymalizują zdecentralizowane aktywa energetyczne w całej sieci, w tym panele słoneczne, turbiny wiatrowe, baterie i programy odpowiedzi popytowej. Wykorzystując zaawansowane algorytmy, DERMS prognozują produkcję energii ze źródeł odnawialnych, przewidują zapotrzebowanie i koordynują wykorzystanie zasobów w celu zapewnienia efektywnego zużycia energii odnawialnej przy jednoczesnym utrzymaniu niezawodności sieci. Poza efektywnością operacyjną, DERMS umożliwiają tworzenie modeli biznesowych, takich jak wirtualne elektrownie, pozwalając zagregowanym zasobom rozproszonym na udział w rynkach energii, co generuje przychody dla właścicieli aktywów i zwiększa niezawodność systemu. 3.2 Internet rzeczy (IoT) i zastosowania przemysłowego IoT Internet rzeczy rewolucjonizuje sektor, łącząc dotychczas odizolowane zasoby energetyczne w zintegrowane sieci, co zapewnia bezprecedensowy wgląd i kontrolę. Wdrożenie IoT tworzy kompleksowe sieci czujników, które monitorują wydajność sprzętu, warunki środowiskowe i operacje w czasie rzeczywistym. Zastosowania przemysłowego IoT w zarządzaniu energią koncentrują się na systemach o kluczowym znaczeniu, wymagających wysokiej niezawodności i bezpieczeństwa, działających w trudnych warunkach i dostarczających precyzyjnych danych do podejmowania ważnych decyzji. Te solidne systemy nadają się do monitorowania urządzeń wysokonapięciowych, obiektów wytwórczych i infrastruktury przesyłowej. 3.2.1 Inteligentne czujniki i monitorowanie w czasie rzeczywistym Inteligentne czujniki stale śledzą temperaturę, ciśnienie, wibracje i parametry elektryczne, dostarczając danych do optymalizacji wydajności sprzętu i przewidywania potrzeb konserwacyjnych. Zaawansowane czujniki wykrywają subtelne zmiany wskazujące na rozwijające się problemy, takie jak zużycie łożysk czy gorące punkty elektryczne, zapobiegając przekształceniu się drobnych usterek w poważne awarie. Zintegrowane z platformami analitycznymi, systemy te umożliwiają tworzenie programów konserwacji predykcyjnej, które obniżają koszty, jednocześnie poprawiając niezawodność i wydłużając żywotność aktywów. 3.2.2 Połączone zasoby i urządzenia energetyczne Połączone zasoby energetyczne umożliwiają scentralizowane monitorowanie i kontrolę rozproszonej infrastruktury, pozwalając na zdalną diagnostykę i automatyczne korekty w celu optymalizacji wydajności systemu. Dane z tych zasobów zasilają systemy zarządzania, które śledzą trendy wydajności i historię konserwacji, wspierając podejmowanie świadomych decyzji. Zasoby te mogą uczestniczyć w zautomatyzowanych schematach sterowania optymalizujących przepływy energii, takich jak ładowanie baterii w okresach niskich cen i rozładowywanie podczas szczytowego zapotrzebowania, aby maksymalizować wartość i wspierać stabilność sieci. 3.3 Integracja sztucznej inteligencji i uczenia maszynowego Technologie sztucznej inteligencji i uczenia maszynowego przetwarzają ogromne ilości danych generowanych przez nowoczesne systemy energetyczne, aby odkrywać wzorce, optymalizować operacje i automatyzować procesy decyzyjne. Jak zauważa jeden z dyrektorów technologicznych w branży: „Sztuczna inteligencja staje się kluczowym filarem w sektorze energetycznym, umożliwiając firmom personalizację usług i optymalizację procesów”, co poprawia zarówno efektywność energetyczną, jak i relacje z klientami. Systemy AI i ML nieustannie uczą się na danych operacyjnych, z czasem poprawiając swoją dokładność i skuteczność. Ta zdolność uczenia się pozwala systemom energetycznym dostosowywać się do zmieniających się warunków i optymalizować wydajność na podstawie historycznych wzorców i bieżących okoliczności, co prowadzi do bardziej efektywnych operacji, niższych kosztów i większej niezawodności. 3.3.1 Analityka predykcyjna do prognozowania w energetyce Analityka predykcyjna wykorzystuje dane historyczne, wzorce pogodowe i parametry operacyjne do prognozowania zapotrzebowania na energię, produkcji ze źródeł odnawialnych i wydajności sprzętu, umożliwiając optymalizację harmonogramów i przygotowanie się na okresy szczytowe. Odnawialne źródła energii zależne od pogody wymagają zaawansowanych modeli prognostycznych. Prognozy produkcji energii słonecznej uwzględniają zachmurzenie i warunki atmosferyczne, podczas gdy prognozy wiatru biorą pod uwagę prędkość, kierunek i turbulencje. Prognozowanie popytu uwzględnia pogodę, aktywność gospodarczą i wzorce społeczne w celu przewidywania zużycia energii elektrycznej, wspierając planowanie zasobów i udział w rynku, a także pomagając zrównoważyć dostępność podaży z zapotrzebowaniem w okresach szczytowych. 3.3.2 Algorytmy optymalizacji energetycznej oparte na AI Algorytmy optymalizacyjne oparte na AI automatycznie dostosowują parametry systemu w celu minimalizacji strat energii, redukcji kosztów i maksymalizacji wydajności poprzez przetwarzanie złożonych problemów z wieloma zmiennymi i ograniczeniami. Systemy zarządzania energią w budynkach wykorzystują AI do koordynacji ogrzewania, chłodzenia i oświetlenia w oparciu o obłożenie, pogodę i ceny energii, ucząc się preferencji użytkowników, aby zrównoważyć komfort z minimalnym zużyciem energii. Algorytmy optymalizacyjne na poziomie sieci koordynują zasoby wytwórcze, systemy magazynowania i programy odpowiedzi popytowej, uwzględniając koszty paliwa, dostępność źródeł odnawialnych i ograniczenia sieciowe w celu optymalizacji harmonogramów pod kątem efektywności kosztowej i niezawodności. 3.4 Technologia cyfrowego bliźniaka dla infrastruktury energetycznej Technologia cyfrowego bliźniaka tworzy wirtualne repliki fizycznych zasobów energetycznych, które w czasie rzeczywistym odzwierciedlają ich rzeczywiste odpowiedniki. Te cyfrowe modele łączą dane z czujników, parametry operacyjne i charakterystykę systemu, aby zapewnić kompleksowy wgląd w wydajność i zachowanie zasobów. Wirtualna natura cyfrowych bliźniaków pozwala na eksperymentowanie i testowanie scenariuszy, które byłyby niemożliwe lub niebezpieczne do przeprowadzenia na fizycznych zasobach. Operatorzy mogą testować różne strategie operacyjne, oceniać wpływ proponowanych modyfikacji i analizować reakcje systemu na różne warunki, co wspiera podejmowanie świadomych decyzji i ograniczanie ryzyka. 3.4.1 Wirtualne modelowanie systemów energetycznych Wirtualne modelowanie tworzy szczegółowe reprezentacje systemów energetycznych, odwzorowując ich fizyczne cechy, ograniczenia i zachowania wydajnościowe za pomocą zasad inżynierii i danych. Modele wielodomenowe reprezentują aspekty elektryczne, mechaniczne, termiczne i sterowania, aby symulować interakcje komponentów i przewidywać zachowanie systemu. Modele te wspierają analizę inżynierską, ocenę projektu, planowanie operacyjne i szkolenie operatorów w celu opracowania optymalnych strategii. 3.4.2 Symulacje i planowanie scenariuszy Możliwości symulacyjne pozwalają organizacjom energetycznym testować reakcje na hipotetyczne zdarzenia, takie jak awarie sprzętu, skoki zapotrzebowania czy ekstremalne warunki pogodowe. Symulacje te pomagają w opracowywaniu planów awaryjnych, ocenie odporności systemu i identyfikacji potencjalnych słabości. Symulacje Monte Carlo mogą oceniać wydajność systemu w warunkach niepewności poprzez przeprowadzanie tysięcy scenariuszy z różnymi parametrami wejściowymi. Te podejścia statystyczne dostarczają wglądu w zakres możliwych wyników i prawdopodobieństwo różnych zdarzeń, wspierając ocenę ryzyka i świadome decyzje dotyczące projektowania systemu i strategii operacyjnych. 3.5 Blockchain i technologie rozproszonego rejestru Technologia blockchain wprowadza przejrzystość, bezpieczeństwo i automatyzację do transakcji energetycznych i zarządzania danymi. Systemy rozproszonego rejestru tworzą niezmienne zapisy transakcji energetycznych, umożliwiając handel peer-to-peer, automatyczne wykonywanie umów i bezpieczne udostępnianie danych. Zdecentralizowany charakter systemów blockchain eliminuje potrzebę tradycyjnych pośredników w transakcjach energetycznych. Inteligentne kontrakty mogą automatycznie realizować transakcje, rozliczenia i płatności na podstawie predefiniowanych warunków, zmniejszając koszty transakcyjne i czas przetwarzania, jednocześnie zapewniając przejrzyste i bezpieczne wymiany. 3.5.1 Platformy bezpośredniej wymiany energii (peer-to-peer) Platformy bezpośredniej wymiany energii (P2P) umożliwiają transakcje między producentami a konsumentami energii bez tradycyjnych pośredników. Platformy te wykorzystują technologię blockchain do ułatwiania bezpiecznych, przejrzystych transakcji, jednocześnie automatycznie obsługując rozliczenia i płatności. Właściciele domowych paneli słonecznych mogą sprzedawać nadwyżki energii bezpośrednio sąsiadom za pośrednictwem platform P2P, tworząc lokalne rynki energii, które zmniejszają straty przesyłowe i wspierają niezależność energetyczną społeczności. Platformy handlowe zajmują się ustalaniem cen, kojarzeniem kupujących i sprzedających oraz zapewnianiem uczciwych operacji rynkowych. 3.5.2 Zarządzanie certyfikatami energetycznymi i kredytami węglowymi Technologia blockchain zapewnia bezpieczne i przejrzyste śledzenie certyfikatów energii odnawialnej i kredytów węglowych przez cały ich cykl życia. Systemy te tworzą odporne na manipulacje zapisy dotyczące wydawania certyfikatów, transferów własności i wycofywania, zapewniając integralność rynków środowiskowych. Inteligentne kontrakty mogą automatycznie wydawać certyfikaty, gdy energia odnawialna jest generowana i weryfikowana przez czujniki IoT. Certyfikaty te mogą być następnie przedmiotem obrotu na rynkach opartych na blockchainie z pełną przejrzystością i identyfikowalnością, eliminując procesy manualne i zmniejszając ryzyko podwójnego liczenia lub oszustw. 4. Historie sukcesu: Cyfrowe zarządzanie energią w praktyce Wpływ transformacji cyfrowej staje się jasny, gdy analizuje się rzeczywiste wdrożenia. Niedawne studia przypadków z Europy i Ameryki Północnej pokazują wymierne korzyści płynące ze strategicznego wdrożenia technologii cyfrowych. 4.1 Optymalizacja sieci RWE oparta na AI Niemiecki gigant energetyczny RWE wdrożył sztuczną inteligencję i analitykę big data w swoich operacjach, osiągając poprawę stabilizacji sieci nawet o 15%. Firma uruchomiła pierwszą w Niemczech komercyjną megabaterię i rozszerzyła możliwości prognozowania opartego na AI, aby wspierać dokładniejszą integrację energii odnawialnej i poprawić działanie sieci w Niemczech, Czechach i Stanach Zjednoczonych. 4.2 Rewolucja Smart Grid w Duke Energy Kompleksowe wdrożenie inteligentnej sieci przez Duke Energy, obejmujące czujniki IoT i inteligentne liczniki, przyniosło imponujące rezultaty. Przedsiębiorstwo osiągnęło redukcję przestojów sprzętu o 30-50% dzięki możliwościom konserwacji predykcyjnej. Zwiększona niezawodność sieci, śledzenie wydajności w czasie rzeczywistym i automatyczne dostosowywanie popytu umożliwiły powszechną analizę i optymalizację zużycia energii w czasie rzeczywistym. 4.3 Przełom w efektywności energetycznej dzięki Enlog Europejska firma zarządzająca energią, Enlog, zademonstrowała siłę zarządzania energią opartego na AI za pomocą swoich sieci czujników IoT. System firmy „Smi-Fi” osiągnął redukcję zużycia energii elektrycznej nawet o 23% dla klientów biznesowych poprzez bezproblemową integrację IoT z istniejącymi systemami elektrycznymi w celu predykcyjnego modelowania popytu i redukcji zużycia. Zunifikowana aplikacja TTMS zwiększa efektywność operacji energetycznych TTMS z sukcesem usprawniło i zoptymalizowało procesy dla globalnego lidera w zarządzaniu energią, konsolidując i migrując starsze środowiska do zunifikowanej, skalowalnej platformy. Od rozpoczęcia współpracy w 2010 roku, TTMS stworzyło dedykowany zespół – obecnie liczący około 60 specjalistów – do rozwijania, utrzymywania i ciągłego ulepszania tego zintegrowanego rozwiązania. Kompleksowa aplikacja zastąpiła wiele rozproszonych narzędzi, rozwiązując istotne problemy, takie jak brak scentralizowanego zarządzania narzędziami bezpieczeństwa przekaźników i rozdrobnione, starsze systemy. Wdrażając zunifikowaną platformę, TTMS osiągnęło znaczną poprawę operacyjną, taką jak zwiększona wydajność procesów, obniżone koszty utrzymania i znacznie lepsza skalowalność. Ta transformacja umożliwia klientowi bezproblemowe rozszerzanie i rozwijanie swoich systemów bez konieczności przeprowadzania rozległych migracji. Ta długoterminowa współpraca podkreśla praktyczną wartość strategicznej transformacji cyfrowej, demonstrując wymierne zyski w wydajności, redukcję kosztów i zrównoważoną doskonałość operacyjną. Te historie sukcesu ilustrują praktyczne korzyści płynące z transformacji cyfrowej, wykraczając poza teoretyczne zalety, aby zademonstrować wymierną poprawę operacyjną i oszczędności kosztów. 5. Strategiczne wdrażanie cyfrowego zarządzania energią 5.1 Budowanie mapy drogowej cyfrowego zarządzania energią Opracowanie kompleksowej strategii transformacji cyfrowej wymaga starannej oceny obecnych możliwości, jasnego zdefiniowania celów i systematycznego priorytetyzowania inwestycji technologicznych. Organizacje muszą zrównoważyć ambitne cele transformacji z praktycznymi ograniczeniami wdrożeniowymi, tworząc mapy drogowe, które dostarczają wymierną wartość, jednocześnie budując długoterminowe cele. Analiza branżowa wskazuje, że ponad 30% ankietowanych profesjonalistów wskazuje zamykanie projektów energetycznych, które wykazują mierzalną, przejrzystą wartość, jako główny cel branży na 2026 rok. Ten nacisk na wymierny zwrot z inwestycji kształtuje sposób, w jaki organizacje podchodzą do planowania transformacji cyfrowej. Proces planowania strategicznego rozpoczyna się od oceny istniejącej infrastruktury, procesów i możliwości w celu zidentyfikowania luk między stanem obecnym a pożądanym, podkreślając obszary o dużym wpływie dla technologii cyfrowych. Należy uwzględnić czynniki techniczne, finansowe i organizacyjne, aby zapewnić pomyślne wdrożenie. TTMS wdraża cyfrowe zarządzanie energią poprzez ocenę i dostosowane rozwiązania, a doświadczenie zdobyte u wiodących europejskich dostawców energii pokazuje, jak ważne jest dostosowanie technologii do potrzeb i ograniczeń organizacyjnych. 5.2 Strategie integracji i zarządzania danymi Skuteczna transformacja cyfrowa wymaga efektywnej integracji danych, która łączy informacje z różnych źródeł w użyteczne wnioski. Organizacje energetyczne zazwyczaj mają dane rozproszone w technologii operacyjnej, aplikacjach biznesowych i systemach zewnętrznych. Zarządzanie danymi musi obejmować zarówno dane ustrukturyzowane, jak i nieustrukturyzowane, od systemów SCADA po prognozy pogody. Architektura integracji musi równoważyć wymagania przetwarzania w czasie rzeczywistym z możliwościami analityki historycznej, potrzebami wydajności, kosztami i skalowalnością. Solidne ramy jakości danych i ładu korporacyjnego zapewniają, że zintegrowane informacje pozostają dokładne, spójne i bezpieczne, ustanawiając standardy obsługi danych i chroniąc wrażliwe informacje. 5.3 Rozwiązania chmury obliczeniowej i przetwarzania brzegowego Chmura obliczeniowa zapewnia skalowalną infrastrukturę i narzędzia analityczne do cyfrowego zarządzania energią bez dużych inwestycji w sprzęt. Przetwarzanie brzegowe (edge computing) przetwarza dane lokalnie, zmniejszając opóźnienia w krytycznych operacjach wymagających natychmiastowej reakcji. Architektury hybrydowe optymalizują wydajność, wykorzystując przetwarzanie brzegowe do operacji krytycznych czasowo, a chmurę do złożonych analiz i scentralizowanego zarządzania. TTMS opracowuje zintegrowane rozwiązania łączące obie technologie, umożliwiając monitorowanie sieci w czasie rzeczywistym i zapewniając bezproblemową łączność sprzętową. 6. Pokonywanie wyzwań transformacji cyfrowej 6.1 Strategie cyberbezpieczeństwa i ochrony danych Transformacja cyfrowa zwiększa powierzchnię ataku organizacji energetycznych poprzez połączone systemy, urządzenia IoT i platformy chmurowe. W przypadku krytycznej infrastruktury energetycznej cyberbezpieczeństwo jest fundamentalne, a nie opcjonalne. Wielowarstwowe bezpieczeństwo łączy bezpieczeństwo sieci, ochronę punktów końcowych i bezpieczeństwo aplikacji z szyfrowaniem, solidnym uwierzytelnianiem i ciągłym monitorowaniem. Ewoluujący krajobraz zagrożeń wymaga ciągłych aktualizacji zabezpieczeń, ocen podatności oraz monitorowania 24/7 z wykrywaniem i reagowaniem na zagrożenia opartym na AI. 6.2 Zabezpieczanie krytycznej infrastruktury energetycznej Krytyczna infrastruktura energetyczna wymaga specjalistycznych środków bezpieczeństwa, które uwzględniają zarówno zagrożenia cybernetyczne, jak i fizyczne. Systemy sterowania, obiekty wytwórcze i sieci przesyłowe muszą być chronione przed atakami, które mogłyby zakłócić usługi lub uszkodzić sprzęt. Sieci izolowane fizycznie (air-gapped) oddzielają krytyczne systemy sterowania od połączeń zewnętrznych, zmniejszając ryzyko zdalnych ataków. Gdy łączność jest wymagana, bezpieczne kanały komunikacyjne i ścisła kontrola dostępu ograniczają narażenie. Regularne oceny bezpieczeństwa identyfikują potencjalne luki i zapewniają, że środki ochrony pozostają skuteczne wobec ewoluujących zagrożeń. 6.3 Integracja starszych systemów i interoperacyjność Organizacje energetyczne muszą starannie integrować nowe technologie cyfrowe z różnorodnymi starszymi systemami, aby utrzymać ciągłość operacyjną. Strategie integracji systemów muszą uwzględniać kompatybilność techniczną, różnice w formatach danych i dostosowanie przepływów pracy, przy czym rozwiązania middleware wypełniają luki, a platformy zarządzania API zapewniają standardowe interfejsy. Kompleksowe testowanie – w tym weryfikacja funkcjonalna, ocena wydajności i analiza trybów awarii – wraz ze strategiami stopniowej migracji pomagają zapewnić bezpieczne, poprawne działanie przy jednoczesnym zmniejszeniu ryzyka. 6.4 Zarządzanie API i integracja systemów Interfejsy programowania aplikacji (API) zapewniają standardowe metody komunikacji między różnymi systemami. Efektywne zarządzanie API zapewnia bezpieczeństwo, niezawodność i dokumentację. Interfejsy API typu RESTful umożliwiają integrację systemów na różnych platformach, upraszczając łączność i zachowując elastyczność na przyszłe dodatki. Narzędzia monitorujące śledzą wydajność API w celu identyfikacji problemów i możliwości optymalizacji, podczas gdy ograniczanie szybkości zapytań zapobiega przeciążeniu systemu i zapewnia sprawiedliwy podział zasobów. 6.5 Planowanie inwestycji i analiza zwrotu z inwestycji Transformacja cyfrowa wymaga znacznych inwestycji zrównoważonych z ograniczeniami finansowymi, z jasnymi propozycjami wartości dla interesariuszy. Analiza całkowitego kosztu posiadania musi uwzględniać koszty wdrożenia, wydatki operacyjne, konserwację, modernizacje i wpływ na system. Stopniowe wdrażanie rozkłada koszty, jednocześnie przynosząc przyrostowe korzyści, a wczesne sukcesy budują poparcie dla dalszych inwestycji. Organizacje zazwyczaj osiągają dodatni zwrot z inwestycji w ciągu 2-5 lat. 6.6 Ramy analizy kosztów i korzyści Kompleksowa analiza kosztów i korzyści ocenia skutki finansowe (oszczędności kosztów, wzrost przychodów, redukcja ryzyka) i niefinansowe (poprawa bezpieczeństwa, satysfakcja klienta, zgodność z przepisami) inicjatyw transformacji cyfrowej. Analiza ilościowa monetyzuje korzyści, takie jak obniżone koszty konserwacji, poprawa efektywności energetycznej i skrócenie czasu trwania przerw w dostawie. Firmy wdrażające technologie cyfrowe zazwyczaj osiągają redukcję kosztów operacyjnych o 20-30%. Ocena ryzyka ocenia potencjalne negatywne skutki i ich prawdopodobieństwo, aby zrównoważyć decyzje inwestycyjne, podczas gdy strategie mitygacji zmniejszają negatywne skutki, zachowując korzyści. 6.7 Zarządzanie zmianą i rozwój umiejętności Pomyślna transformacja cyfrowa wymaga zmiany organizacyjnej, która wykracza poza wdrożenie technologii. Ludzie, procesy i kultura muszą ewoluować, aby w pełni wykorzystać korzyści płynące z technologii cyfrowych. Strategie komunikacyjne informują interesariuszy o celach transformacji, postępach i oczekiwanych skutkach. Regularne aktualizacje budują świadomość i wsparcie, jednocześnie rozwiewając obawy i opór. Zaangażowanie kierownictwa i widoczne wsparcie pokazują priorytet organizacyjny i zachęcają pracowników do udziału. Programy szkoleniowe i rozwojowe wyposażają pracowników w umiejętności potrzebne do obsługi nowych technologii i procesów. Ramy kompetencji identyfikują wymagane zdolności i kierują działaniami rozwojowymi. Podejście oparte na ciągłym uczeniu się zapewnia, że umiejętności pozostają aktualne w miarę ewolucji technologii. 6.8 Budowanie kultury energetycznej opartej na cyfryzacji Transformacja kulturowa obejmuje zmianę sposobu myślenia, zachowań i praktyk w celu przyjęcia cyfrowego podejścia do zarządzania energią. Kultura cyfrowa priorytetyzuje podejmowanie decyzji opartych na danych, ciągłe doskonalenie i innowacje. Programy innowacyjne zachęcają pracowników do identyfikowania możliwości dla rozwiązań cyfrowych i proponowania ulepszeń istniejących procesów. Systemy uznania i nagradzania wzmacniają pożądane zachowania i celebrują udane innowacje. Narzędzia i praktyki współpracy umożliwiają zespołom interdyscyplinarnym skuteczną pracę nad inicjatywami cyfrowymi. Cyfrowe przestrzenie robocze i platformy komunikacyjne wspierają zespoły rozproszone, a systemy zarządzania wiedzą przechowują i udostępniają wnioski. 7. Nowe trendy i perspektywy na 2026 rok 7.1 Modele biznesowe Energii jako Usługi (EaaS) Energia jako Usługa (EaaS) przekształca tradycyjne modele energetyczne w podejścia oparte na usługach, w których dostawcy zajmują się infrastrukturą, zarządzaniem i optymalizacją, a klienci płacą za usługi, a nie za sprzęt. Modele subskrypcyjne oferują przewidywalne koszty i gwarantowane poziomy usług, upraszczając budżetowanie, podczas gdy dostawcy zarządzają konserwacją, optymalizacją i zgodnością z przepisami. EaaS umożliwia szybkie przyjęcie zaawansowanych technologii bez znacznych inwestycji kapitałowych, wykorzystując korzyści skali u wielu klientów. 7.2 Autonomiczne systemy energetyczne i samonaprawiające się sieci Autonomiczne systemy energetyczne reprezentują kolejny etap ewolucji inteligencji sieci, oferując możliwości samomonitorowania, diagnozowania i naprawy. Automatycznie wykrywają awarie, izolują dotknięte obszary i przywracają usługi bez interwencji człowieka. Technologie samonaprawiających się sieci minimalizują przerwy w dostawie, rekonfigurując przepływy energii wokół uszkodzonych komponentów. Automatyzacja dystrybucji izoluje awarie w ciągu kilku sekund i natychmiast przywraca zasilanie w nienaruszonych obszarach. Uczenie maszynowe analizuje dane historyczne i w czasie rzeczywistym, aby przewidywać awarie, zanim wystąpią, umożliwiając proaktywną konserwację i dostosowywanie systemu, które zapobiegają przerwom, a nie tylko na nie reagują. 7.3 Integracja z infrastrukturą pojazdów elektrycznych Rosnąca popularność pojazdów elektrycznych (EV) stwarza zarówno wyzwania, jak i możliwości dla zarządzania energią. Podczas gdy ładowanie EV zwiększa zapotrzebowanie na energię elektryczną w okresach szczytowych, inteligentne technologie ładowania mogą zarządzać tym obciążeniem i wspierać działanie sieci. Inteligentne systemy ładowania koordynują ładowanie z warunkami sieci, dostępnością źródeł odnawialnych i cenami energii elektrycznej, opóźniając ładowanie w okresach szczytowego zapotrzebowania i przyspieszając je, gdy odnawialne źródła energii są obfite. Ładowanie dwukierunkowe pozwala pojazdom elektrycznym świadczyć usługi sieciowe, takie jak regulacja częstotliwości, odpowiedź popytowa i zasilanie awaryjne. 7.4 Prognozy ekspertów na 2026 rok Liderzy branży optymistycznie patrzą na dalsze przyspieszenie transformacji cyfrowej. Jak zauważa jeden z czołowych analityków: „Rewolucje energetyczna i cyfrowa muszą postępować ramię w ramię. Ich zbieżność nie jest nieunikniona, ale jest niezbędna do budowy bardziej wydajnej, zrównoważonej i przyszłościowej transformacji energetycznej”. Kluczowe priorytety na 2026 rok obejmują: AI i automatyzacja: Personalizacja usług, optymalizacja zarządzania zasobami i umożliwienie konserwacji predykcyjnej IoT i Big Data: Monitorowanie w czasie rzeczywistym, konserwacja predykcyjna i dynamiczna odpowiedź popytowa Łączność 5G: Umożliwienie integracji danych w czasie rzeczywistym na dużą skalę z immersyjnymi technologiami, takimi jak VR/AR do szkoleń Modernizacja sieci: Inteligentne sieci, zdecentralizowane zasoby energetyczne i zaawansowana analityka na brzegu sieci Według Spacewell Energy Survey 2024, „Technologia pozostaje kamieniem węgielnym innowacji w zarządzaniu energią. Zdolność do precyzyjnego dostrajania zużycia energii poprzez analitykę danych i inteligentną automatyzację pozwala organizacjom zmniejszać marnotrawstwo, obniżać koszty i spełniać zmieniające się wymagania regulacyjne”. 7.5 Zrównoważony rozwój i automatyzacja raportowania ESG Wymagania dotyczące raportowania ESG rozszerzają się z powodu żądań interesariuszy o przejrzystość. Zautomatyzowane systemy gromadzą, analizują i raportują wskaźniki zrównoważonego rozwoju w czasie rzeczywistym, monitorując zużycie energii, emisje i zasoby, jednocześnie identyfikując trendy i anomalie. Znormalizowane ramy z automatycznym gromadzeniem danych zmniejszają obciążenie administracyjne, poprawiają jakość danych i zapewniają dokładne wskaźniki wydajności poprzez integrację z systemami operacyjnymi. 8. Pierwsze kroki z TTMS: Plan działania w zakresie cyfrowego zarządzania energią 8.1 Wstępna ocena i wybór technologii Rozpoczęcie podróży transformacji cyfrowej wymaga oceny obecnych możliwości i wyzwań. TTMS przeprowadza dokładne oceny istniejących systemów, możliwości integracji i gotowości organizacyjnej. Wybór technologii musi być zgodny z wymaganiami operacyjnymi i celami strategicznymi. TTMS pomaga ocenić opcje i rekomendować rozwiązania, które równoważą funkcjonalność, koszty i złożoność wdrożenia w oparciu o nasze doświadczenie w sektorze energetycznym. Zaangażowanie interesariuszy w całym procesie zapewnia, że rozwiązania odpowiadają na rzeczywiste potrzeby operacyjne i zyskują poparcie organizacyjne, pomagając zidentyfikować wymagania i budować zaangażowanie w cele transformacji. 8.2 Strategia wdrażania krok po kroku TTMS opowiada się za etapową transformacją cyfrową, rozpoczynając od fundamentalnych technologii, takich jak integracja danych i monitorowanie. Późniejsze fazy wprowadzają zaawansowaną analitykę i automatyzację. Każdy etap obejmuje jasne cele i wskaźniki sukcesu, z regularnymi przeglądami w celu dostosowania strategii na podstawie zdobytych doświadczeń. Równoległe metodologie rozwoju i testowania minimalizują zakłócenia operacyjne, jednocześnie zapewniając, że nowe systemy spełniają wszystkie wymagania. 8.3 Mierzenie sukcesu i ciągłe doskonalenie Ramy pomiaru sukcesu śledzą wydajność techniczną i dostarczanie wartości biznesowej za pomocą wskaźników, takich jak niezawodność systemu, oszczędności kosztów i satysfakcja klienta. Procesy ciągłego doskonalenia zapewniają, że systemy cyfrowe ewoluują, aby sprostać zmieniającym się potrzebom. TTMS zapewnia bieżące wsparcie w celu maksymalizacji inwestycji technologicznych. Benchmarking w stosunku do standardów branżowych pomaga organizacjom zrozumieć swoją wydajność i zidentyfikować ulepszenia. TTMS wykorzystuje doświadczenie z sektora energetycznego, aby dostarczać porównawcze analizy i rekomendacje. Jeśli są Państwo zainteresowani cyfrową transformacją swojej firmy energetycznej, zapraszamy do kontaktu!
Czytaj więcej
Blackout 2025: Jak systemy RT-NMS chronią przed awariami sieci energetycznej?
28 kwietnia 2025 roku oczy całej Europy zwrócone były na Półwysep Iberyjski. Wszystko za sprawą nagłej awarii, która w zaledwie pięć sekund pozbawiła prądu niemal 100% terytorium dwóch państw – Hiszpanii i Portugalii. Szacuje się, że w szczytowym momencie ponad 50 milionów ludzi nie miało dostępu do energii elektrycznej. Zdarzenie to spowodowało poważne zakłócenia w transporcie publicznym, łączności, służbie zdrowia oraz usługach finansowych. Przyczyna awarii wciąż jest badana; rozważane są różne hipotezy. W tym artykule przyjrzymy się jednej z nich – związanej z utrzymaniem stabilności sieci. Postaramy się wyjaśnić, jaką rolę systemy RT-NMS odgrywają w zapobieganiu krytycznym sytuacjom spowodowanym nagłymi zmianami w produkcji energii. 1. Czym są systemy RT-NMS? Systemy zarządzania siecią w czasie rzeczywistym to zaawansowane platformy informatyczne wykorzystywane przez operatorów systemów energetycznych (TSO i DSO) do monitorowania, sterowania i optymalizacji działania sieci elektroenergetycznej w czasie rzeczywistym. Dzięki nim można na bieżąco reagować na zmiany w produkcji, przesyle i zużyciu energii. Co robią te systemy? Zbierają dane z tysięcy czujników, liczników, stacji transformatorowych i farm OZE. Monitorują parametry sieci – napięcie, częstotliwość, obciążenie linii, przepływy mocy. Wykrywają anomalie – np. przeciążenia, awarie, spadki napięcia, niestabilności. Podejmują automatyczne decyzje – np. odcięcie fragmentu sieci, włączenie rezerw. Umożliwiają zdalne sterowanie – np. przepływami energii, elektrowniami, bateriami. Pomagają przewidywać ryzyko – np. dzięki integracji z prognozami pogody i algorytmami AI. Systemy te współpracują ze sobą bardzo ściśle, tworząc zintegrowany ekosystem, który umożliwia kompleksowe zarządzanie infrastrukturą energetyczną – od elektrowni po odbiorców końcowych. Każdy z systemów ma swoją specjalizację, ale ich synergia jest kluczowa dla bezpieczeństwa i efektywności sieci. RYS1. RT-NMS – Real-Time Network Management Systems i ich główne zastosowanie Przykład działania w praktyce: ➡ Gdy farmy fotowoltaiczne nagle przestają produkować prąd (np. zachmurzenie), SCADA wykrywa spadek mocy → EMS uruchamia rezerwy w elektrowni gazowej → DMS ogranicza zużycie w mniej krytycznych rejonach → system utrzymuje napięcie i unika blackoutu. 2. Rola OZE w stabilności sieci Eksperci wskazują, że systemy zarządzania siecią w czasie rzeczywistym nie były wystarczająco przygotowane na blackout, który miał miejsce 28 kwietnia 2025 roku w Hiszpanii i Portugalii. Chociaż nie doszło do technicznej awarii tych systemów, ich zdolność do szybkiego reagowania na gwałtowne zakłócenia była ograniczona. Pratheeksha Ramdas, starsza analityczka w Rystad Energy w wywiadzie dla The Guardian, zauważyła, że choć nie można jednoznacznie obwiniać odnawialnych źródeł energii za blackout, to ich rosnący udział w miksie energetycznym może utrudniać absorpcję zakłóceń częstotliwości. Podkreśliła, że wiele czynników, takich jak awaria systemu lub słabe linie przesyłowe, mogło przyczynić się do tej sytuacji. Z kolei Miguel de Simón Martín, profesor z Uniwersytetu w León, na łamach WIRED podkreślił, że stabilność sieci zależy od trzech kluczowych czynników: dobrze połączonej sieci przesyłowej, odpowiednich połączeń międzysystemowych oraz obecności tzw. „inercji mechanicznej” dostarczanej przez tradycyjne elektrownie. Zauważył, że hiszpańska sieć energetyczna jest słabo połączona z resztą Europy, co ogranicza jej zdolność do reagowania na nagłe zakłócenia. 3. Od czego zależy zdolność do szybkiego reagowania systemów zarządzania siecią w czasie rzeczywistym? Szybka reakcja systemu elektroenergetycznego na zakłócenia to efekt wielu powiązanych ze sobą elementów. Nie wystarczy sama automatyzacja – liczy się jakość danych, dostępność zasobów, sprawna organizacja i przewidywanie możliwych scenariuszy. Poniżej omawiamy kluczowe obszary, które mają decydujące znaczenie dla skutecznego działania w czasie rzeczywistym. 3.1 Technologiczne fundamenty szybkiej reakcji w systemie zasilania To, jak szybko i skutecznie system zarządzania siecią energetyczną potrafi zareagować na nagłe zakłócenia – takie jak awarie, przeciążenia czy gwałtowny spadek mocy – nie jest dziełem przypadku. W grę wchodzi wiele współzależnych elementów: od technologii i architektury sieci, przez jakość danych i algorytmy sterujące, aż po organizację pracy ludzi, którzy czuwają nad bezpieczeństwem systemu. Przyjrzyjmy się tym elementom bliżej. Aby system elektroenergetyczny mógł skutecznie reagować na zakłócenia, kluczowa jest dostępność danych w czasie rzeczywistym. Im szybciej dane z liczników, czujników i urządzeń trafią do systemu, tym szybciej może on zareagować. Niezbędne są tutaj szybkie protokoły komunikacyjne, duża liczba punktów pomiarowych (telemetria) oraz brak opóźnień w transmisji danych (latencji). Drugim istotnym elementem są zautomatyzowane algorytmy decyzyjne oparte na sztucznej inteligencji i uczeniu maszynowym. Dzięki nim systemy mogą samodzielnie wykrywać anomalie i podejmować natychmiastowe decyzje, bez konieczności angażowania człowieka. Przykładem może być automatyczne włączenie rezerw mocy lub zmiana kierunku przepływu energii. Kolejnym warunkiem skutecznej reakcji jest dostępność rezerw mocy i magazynów energii. Nawet najlepiej zaprojektowany system nie zareaguje skutecznie, jeśli nie dysponuje odpowiednimi zasobami. Szybkie rezerwy to m.in. baterie przemysłowe, elektrownie gazowe o krótkim czasie rozruchu czy elastyczni odbiorcy, tacy jak przemysł zdolny do tymczasowego ograniczenia zużycia energii. Bardzo ważna jest również integracja z rozproszonymi źródłami energii (DER), takimi jak farmy fotowoltaiczne, turbiny wiatrowe, prosumenci czy magazyny energii. System musi mieć nad nimi wgląd i kontrolę, ponieważ brak integracji może prowadzić do ich automatycznego odłączania się w przypadku zaburzeń, zamiast wspierania stabilności sieci. 3.2 Czynniki organizacyjne i znaczenie planowania Istotnym aspektem jest także projekt samej sieci elektroenergetycznej – jej topologia i poziom redundancji. Im bardziej elastyczna i odporna na zakłócenia jest sieć, np. dzięki połączeniom z innymi krajami, tym łatwiej można zareagować. Sieci o charakterze „wyspowym”, jak ta na Półwyspie Iberyjskim, mają znacznie mniejsze możliwości importu energii z zewnątrz w sytuacjach kryzysowych. Nie można zapominać o zdolnościach operatorów i zespołów kryzysowych. Nawet najbardziej zaawansowane, zautomatyzowane systemy wymagają obecności dobrze wyszkolonych ludzi, którzy potrafią szybko zinterpretować dane i odpowiednio zareagować w nietypowych sytuacjach. Na koniec, ogromne znaczenie ma poziom predykcji i planowania. Im lepiej system potrafi prognozować ryzyka, takie jak spadki mocy z OZE czy nagłe skoki zapotrzebowania, tym lepiej może się przygotować, np. poprzez wcześniejsze uruchomienie rezerw mocy. 4. Blackout w Hiszpanii i Portugalii – przyczyny i wnioski Choć eksperci uważają stabilność infrastruktury technologicznej w energetyce za kluczową w kontekście minionego blackoutu sam operator systemów energetycznych w Hiszpanii nie wypowiada się oficjalnie w tej kwestii. Najbardziej aktualne oficjalne oświadczenie Red Eléctrica de España (REE) dotyczące blackout’u z 28 kwietnia 2025 roku informuje, że do godziny 7:00 rano 29 kwietnia udało się przywrócić 99,95% zapotrzebowania na energię elektryczną. Ponadto REE przekazała wszystkie wymagane dane Komisji ds. Analizy Kryzysu Energetycznego.Co więc było oficjalnym powodem kwietniowego blackoutu na półwyspie iberyjskim? Dowiemy się pewnie po śledztwie odpowiednich organów. 5. Kiedy nastąpi kolejny Black Out? Według raportu North American Electric Reliability Corporation (NERC), około połowa USA jest zagrożona niedoborami mocy w ciągu najbliższej dekady. Regiony takie jak Teksas, Kalifornia, Nowa Anglia, Środkowy Zachód oraz Southwest Power Pool (SPP) mogą doświadczyć przerw w dostawie energii, zwłaszcza podczas ekstremalnych warunków pogodowych lub szczytowego zapotrzebowania. Nie inaczej jest w Europie. Unia Europejska stoi przed wyzwaniem modernizacji swojej sieci energetycznej. Ponad połowa linii przesyłowych ma ponad 40 lat, a inwestycje w infrastrukturę nie nadążają za szybkim rozwojem OZE. Międzynarodowa Agencja Energetyczna (IEA) zaleca podwojenie inwestycji na wzmocnienie infrastruktury energetycznej do 600 miliardów rocznie do 2030 roku, aby sprostać wymaganiom związanym z transformacją energetyczną. Warto tutaj nadmienić, że tradycyjna sieć energetyczna była projektowana wokół dużych, przewidywanych źródeł mocy: elektrowni węglowych, gazowych, wodnych czy jądrowych. Dziś jednak miks energetyczny w coraz większym stopniu opiera się na źródłach odnawialnych, które są niestabilne z natury. Słońce zachodzi, wiatr się uspokaja – i jeśli w danej chwili nie ma odpowiedniego zabezpieczenia technologicznego, sieć zaczyna tracić równowagę. Można tego uniknąć dzięki transformacji technologicznej w sektorze Energetycznym. 6. Rozwiązania IT TTMS dla energetyki Dzisiejsze zarządzanie siecią elektroenergetyczną to nie tylko reagowanie na awarie, ale przede wszystkim ich przewidywanie i zapobieganie im w czasie rzeczywistym. Sprawna infrastruktura IT oraz dostępność fizycznych zasobów i danych prognostycznych są fundamentem cyfrowej odporności systemu. Sprawdź, jak wspiera to TTMS. 6.1 Infrastruktura IT reagująca w czasie rzeczywistym Współczesna infrastruktura IT zdolna do pracy w czasie rzeczywistym odgrywa kluczową rolę prewencyjną w zapewnianiu ciągłości działania systemów elektroenergetycznych. Zaawansowane systemy zarządzania siecią – takie jak SCADA, EMS czy DMS – nieustannie monitorują strategiczne parametry pracy sieci, w tym napięcie, przepływ mocy i częstotliwość. W przypadku nagłych zakłóceń infrastruktura ta uruchamia natychmiastowe reakcje – dynamicznie zmienia ścieżki przesyłu energii, aktywuje dostępne rezerwy, a także komunikuje się z rozproszonymi źródłami energii (DER) i systemami magazynowania. 6.2 Znaczenie fizycznych zasobów wykonawczych Skuteczność tych działań zależy jednak nie tylko od oprogramowania, lecz także od dostępności odpowiednich zasobów fizycznych. System nie zareaguje efektywnie, jeśli nie dysponuje realnymi środkami wykonawczymi. Niezbędne są tu m.in. elektrownie gazowe o krótkim czasie rozruchu, baterie przemysłowe zdolne do natychmiastowego dostarczenia energii, urządzenia stabilizujące częstotliwość (np. kondensatory) oraz infrastruktura transgraniczna umożliwiająca import mocy z zewnątrz. To właśnie one w praktyce determinują odporność systemu na zakłócenia. 6.3 Prognozowanie zagrożeń i integracja rozwiązań TTMS Uzupełnieniem całego ekosystemu są narzędzia przewidujące – w tym modele prognostyczne oparte na sztucznej inteligencji. Dzięki nim możliwe jest wykrywanie ryzyk z wyprzedzeniem i proaktywne reagowanie. Jeśli system przewiduje spadek produkcji o kilka gigawatów w najbliższych minutach, może z odpowiednim wyprzedzeniem aktywować zasoby magazynowe, zainicjować redukcję poboru u odbiorców przemysłowych lub zmodyfikować konfigurację sieci przesyłowej. Transition Technologies MS (TTMS) wspiera sektor energetyczny w budowaniu cyfrowej odporności oraz zarządzaniu siecią w trybie rzeczywistym. Dostarczamy kompleksowe rozwiązania IT umożliwiające integrację systemów SCADA, EMS, DMS i DERMS z narzędziami predykcyjnymi, co pozwala na nieprzerwane monitorowanie i automatyczne reagowanie na anomalie w pracy sieci. Pomagamy naszym partnerom wdrażać inteligentne mechanizmy zarządzania produkcją, dystrybucją i magazynowaniem energii, a także projektować modele predykcyjne z wykorzystaniem AI i danych meteorologicznych. Dzięki temu operatorzy mogą lepiej planować działania, ograniczać ryzyko blackoutów i podejmować szybkie, trafne decyzje. Dzisiejsza infrastruktura energetyczna to nie tylko przewody i urządzenia – to zintegrowany, inteligentny ekosystem, w którym cyfrowe mechanizmy decyzyjne i fizyczne zasoby wzajemnie się uzupełniają. To właśnie ta synergia decyduje o stabilności systemu w sytuacjach kryzysowych. Dowiedz się, jak TTMS może pomóc Twojej firmie energetycznej zadbać o odporność energetyczną w czasie rzeczywistym. Skontaktuj się z nami lub odwiedź stronę Rozwiązań IT dla Energetyki. Szukasz szybkiego podsumowania lub konkretnych informacji? Zacznij od sekcji FAQ. Znajdziesz tam jasne, rzeczowe odpowiedzi na najważniejsze pytania dotyczące blackoutu z 2025 roku, systemów zarządzania energią w czasie rzeczywistym oraz przyszłości stabilności sieci energetycznej. Co było przyczyną blackoutu w Hiszpanii i Portugalii w kwietniu 2025 roku? Dokładna przyczyna blackoutu z kwietnia 2025 roku wciąż jest badana przez odpowiednie instytucje. Eksperci zwracają jednak uwagę na rosnącą złożoność sieci energetycznej i trudności w utrzymaniu stabilności przy rosnącym udziale źródeł odnawialnych. Choć Red Eléctrica de España wykluczyła cyberatak i nie odnotowała naruszeń systemów sterowania, na blackout mogły wpłynąć czynniki takie jak słabe połączenia z europejską siecią oraz brak bezwładności mechanicznej. Systemy działające w czasie rzeczywistym nie zawiodły technicznie, ale nie zareagowały wystarczająco szybko na nagłe zakłócenie. Końcowy raport zostanie opublikowany po zakończeniu oficjalnej analizy. Jak systemy RT-NMS zapobiegają blackoutom? Systemy zarządzania siecią w czasie rzeczywistym (RT-NMS) pomagają zapobiegać blackoutom poprzez ciągłe monitorowanie produkcji, przesyłu i zużycia energii w całej sieci. Zbierają dane z czujników i urządzeń, wykrywają anomalie i podejmują automatyczne decyzje – np. o przekierowaniu energii lub uruchomieniu rezerw. Zintegrowane z narzędziami takimi jak SCADA, EMS czy DMS, umożliwiają szybką i zdalną reakcję na zakłócenia. W połączeniu z algorytmami AI i analizą predykcyjną systemy RT-NMS potrafią przewidywać potencjalne zagrożenia, zanim do nich dojdzie. Ich skuteczność zależy zarówno od inteligentnego oprogramowania, jak i dostępu do zasobów fizycznych – takich jak magazyny energii czy źródła rezerwowe. Jakie są wyzwania związane z integracją odnawialnych źródeł energii z siecią? Odnawialne źródła energii, takie jak energia słoneczna i wiatrowa, są zmienne i mniej przewidywalne niż tradycyjne elektrownie. Ta niestabilność może prowadzić do wahań częstotliwości i nagłych spadków mocy – np. gdy słońce zostanie przysłonięte chmurami lub wiatr ustanie. Bez odpowiedniej integracji z siecią i szybko reagujących systemów takie wahania mogą zagrażać stabilności. Eksperci podkreślają znaczenie monitoringu w czasie rzeczywistym, bezwładności mechanicznej i narzędzi predykcyjnych, które pozwalają pochłaniać zakłócenia. Dodatkowym problemem są słabo połączone sieci – jak ta na Półwyspie Iberyjskim – które mają ograniczone wsparcie od sąsiednich systemów energetycznych. Jakie technologie są potrzebne do modernizacji infrastruktury energetycznej? Nowoczesna infrastruktura energetyczna wymaga zaawansowanych systemów IT działających w czasie rzeczywistym – takich jak SCADA, EMS i DMS – które potrafią wykrywać i reagować na anomalie w ciągu kilku sekund. Narzędzia predykcyjne oparte na sztucznej inteligencji wspierają proaktywne zarządzanie ryzykiem, a szybkie protokoły komunikacyjne i niskie opóźnienia w telemetrii zapewniają błyskawiczny przepływ danych. Kluczowe są także zasoby fizyczne, takie jak przemysłowe magazyny energii, turbiny gazowe o szybkim starcie czy międzysystemowe linie przesyłowe. Integracja z rozproszonymi źródłami energii (DER) i systemami magazynowania zwiększa elastyczność i odporność sieci. Połączenie technologii cyfrowych i fizycznych jest niezbędne do wsparcia transformacji energetycznej i zapobiegania przyszłym blackoutom.
Czytaj więcejJuż dziś możemy pomóc Ci rosnąć
Porozmawiajmy, jak możemy wesprzeć Twój biznes
Marek Stefaniak
Sales Manager
FAQ — najczęściej zadawane pytania
Czy TTMS zajmuje się systemem SCADA dla energetyki?
TTMS nie tworzy ani nie wdraża własnych systemów SCADA dla sektora energetycznego. Firma koncentruje się na usługach IT, integracji systemów oraz rozwoju oprogramowania wspierającego procesy biznesowe i techniczne. W obszarze energetyki TTMS oferuje m.in. utrzymywanie kompatybilności z nowymi urządzeniami, systemami SCADA i infrastrukturą OT (Operational Technology). Dzięki temu wspiera modernizację i cyfryzację sieci energetycznych bez ingerencji w same systemy nadzoru i sterowania. TTMS pełni więc rolę partnera technologicznego, a nie producenta rozwiązań SCADA.
Czy TTMS tworzy oprogramowanie dla elektroenergetyki?
Tak, TTMS tworzy oprogramowanie dla sektora elektroenergetycznego. Firma specjalizuje się w rozwoju oprogramowania do zarządzania urządzeniami zabezpieczającymi sieci elektroenergetyczne. Dzięki tym narzędziom inżynierowie mogą łączyć się z urządzeniami, wgrywać i pobierać konfiguracje, analizować dane historyczne (np. logi i zdarzenia) oraz aktualizować ich firmware. TTMS nie produkuje sprzętu ani nie steruje bezpośrednio siecią – jej oprogramowanie stanowi interfejs pomiędzy człowiekiem a urządzeniami zabezpieczającymi. W ten sposób firma wspiera cyfryzację, automatyzację i bezpieczne zarządzanie infrastrukturą energetyczną.
Jakie rozwiązania it dla przemysłu energetycznego oferuje TTMS?
TTMS oferuje rozwiązania IT wspierające cyfryzację i automatyzację sektora energetycznego. Tworzy oprogramowanie do zarządzania urządzeniami zabezpieczającymi sieci elektroenergetyczne oraz integruje systemy IT z infrastrukturą OT i SCADA. Firma zapewnia także utrzymanie i rozwój systemów IT, analizę danych operacyjnych oraz wsparcie w zakresie cyberbezpieczeństwa i zgodności z regulacjami UE. TTMS nie produkuje sprzętu, lecz dostarcza oprogramowanie umożliwiające inżynierom bezpieczne i efektywne zarządzanie infrastrukturą energetyczną.
Czy TTMS tworzy oprogramowanie ERP dla energetyki?
Nie, TTMS nie tworzy systemów klasy ERP przeznaczonych dla energetyki. Firma skupia się na rozwoju dedykowanego oprogramowania inżynierskiego i narzędzi technicznych, a nie na typowych systemach do zarządzania zasobami przedsiębiorstwa. Jej rozwiązania koncentrują się wokół zarządzania urządzeniami zabezpieczającymi sieć, integracji IT/OT, analizy danych i wsparcia procesów technicznych, a nie księgowych, magazynowych czy kadrowych – które są domeną ERP. TTMS może jednak integrować swoje rozwiązania z istniejącymi systemami ERP, jeśli wymaga tego projekt.
Czy TTMS oferuje system do automatyki energetyki i oprogramowanie do zażądania energią?
TTMS nie tworzy systemów automatyki ani klasycznych systemów zarządzania energią (EMS). Firma nie zajmuje się bezpośrednio sterowaniem siecią czy bilansowaniem energii, lecz rozwija dedykowane oprogramowanie wspierające inżynierów i operatorów sieci energetycznych. Tworzy narzędzia do zarządzania urządzeniami zabezpieczającymi, integracji systemów IT/OT oraz analizy danych technicznych. TTMS może również współtworzyć lub integrować rozwiązania z obszaru automatyki i zarządzania energią w ramach projektów cyfryzacji infrastruktury energetycznej.